«سِر»: چم و کاربرد آن

در گویشهای روستایی واژه‌های بسیاری هستند که می‌توان آنها را جایگزین واژه‌های بیگانه کرد. یکی از این واژه‌ها، واژه “سِر” است که در گویشهای مرکزی ایران روایی دارد. ناگفته نماند واژه‌ای که سخن از آن است با واژه “سِر” که در فرهنگها به چم “راز و پوشیده” آمده پیوندی ندارد. واژه “سِر” دارای چندین چم است: “بی‌حس”، “خواب زمستانی” و “لایه سفت و سخت زمین”.

سرنوشت نوواژه‌ها

کورش جنتی- اگر زمینه‌ی اندیشگی درخوری در میان گویشوران یک زبان وجود نداشته باشد، نوواژه هراندازه هم که سَخته و شایسته باشد بخت بالایی برای پذیرفتاری همگانی نخواهد داشت. از همین رو فراهم کردن نوشتارهایی نگریک [نظری] در راستای پرداختن به اهمیت زبان پارسی و پالایش آن، زمینه و بستر اندیشگی نیازین برای پذیرش نوواژه‌ها را نیز فراهم می‌کند.

پایش متروی تهران

متروی تهران گستره‌ای همگانی است که همچون رسانه‌ای پربیننده، آگهی‌نامه‌های بسیاری را در برابر چشم هزاران رهسپار [مسافر] می‌گذارد. کارگروه پایش پارسی‌انجمن با پُرنگری [توجه] به همین نقش هَناینده [موثر] به پایشِ نوشته‌های درونِ متروی تهران و همچنین تارنمای آن پرداخته است.

بدون فرتور

پایش برنامه‌ی «جواب»

کارگروهِ پایش پارسی‌انجمن در ماه‌روزهای [= تاریخ‌های] بیست‌وسوم و بیست‌وهشتم شهریورماه، برنامه‌ی «جواب» از برنامه‌های شبکه‌ی «من‌و‌تو» را پایش کرده است. اگرچه این برنامه در زمینه‌ی آگاهی‌دهی به شهروندان و پرداختن به پرسمان [= مساله‌ی] پاسخگو بودن، درونمایه‌ای سودمند و فرهنگ‌سازانه دارد، با این همه، هیچ‌گونه پُرنگری‌ای در زمینه‌ی شیوه‌ی درست کاربرد واژگان در میان گردانندگان این برنامه دیده نمی‌شود.

دانشمند تاجیک: ایرانی هستیم و زبانمان پارسی است (بخش دوم)

دکتر صفر عبدالله- ایران در طول تاریخ سرزمین واحدی بود و مثلاً کمال خجندی می‌توانست در خجند زاده شود و در تبریز بمیرد یا آل خجند در اصفهان به سر بَرَد یا نشاپوریان در سمرقند حکومت کنند و … . ایران یک زمان کشور واحدی بوده و ما را پاره‌پاره کردند و ما باید تلاش کنیم که زبانمان و فرهنگمان یکسان بماند.

عبدالله: زبانی به نام «تاجیکی» وجود ندارد (بخش نخست)

اسفندیار آدینه با صفر عبدالله، دانشمند تاجیک، درباره هویت ایرانی و تاجیکی گفت‌وگو کرده است. عبدالله بر این باور است که جز فارسی، ما زبانی نداریم و در جایی که سخن از زبان می‌رود، زبانی به نام «تاجیکی» وجود ندارد و این تعبیری است که استالین و یارانش به ملت ما بار کردند.

دو گونه برخورد با زبان (5)

استاد داریوش آشوری- بسیاری از دشمنان واژه‌سازی … برآنند که باید همان واژه‌های بیگانه را که ایشان با آن آشنا هستند بکار برد تا ایشان به زحمت نیفتند. این گروه هوادار واژه‌های «بین‌المللی» هستند. اما هرکس که به جد با کار زبان و بویژه نوشتن سر – و – کار داشته باشد، می‌داند که چنین حکمهایی تا چه حد نارساست.

بدون فرتور

پایش «بفرمایید ‌شام»

کارگروهِ پایشِ پارسی‌انجمن در ماه‌روزهای [= تاریخ] بیست‌وهفتم شهریور و سوم مهر، برنامه‌ی «بفرمایید ‌شام» از برنامه‌های شبکه‌ی «من‌و‌تو» را پایش کرده است. شاید بتوان گفت که سخنان صداپیشه و گرداننده‌ی برنامه و کاربرد آگاهانه‌ی واژگان پارسی از سوی او، تنها بخش امیدوار‌کننده‌ی این برنامه و چه بسا همه‌ی برنامه‌های شبکه‌ی «من‌و‌تو» در زمینه‌ی زبان پارسی است.