«فرهنگ ساختاری واژگان پارسی» از سوی پارسی‌انجمن و شورآفرین چاپخش شد

فرهنگ ساختاری واژگان پارسی (دو پوشینه)

از دکتر ضیاءالدین هاجری

رایانویس و رویه‌آرا: ایمان خدافرد

پیرنگ‌گر پوشینه‌: مریم تاج‌بخش

اندازه‌: وزیری

شمار رویه‌ها: پوشینه‌ی نخست (فرهنگ) ۷۴۶ رویه، پوشینه‌ی دوم (پیوستها) ۲۰۰ رویه

بها: ۷۵ هزار تومان

دفتر چاپخش شورآفرین:  تهران، خیابان انقلاب، نرسیده به پیچ شمیران، کوی نوبخت، شماره‌ ۲. دورآوا: ۸۸۴۳۰۴۹۹، همراه: ۰۹۱۲۵۵۷۹۱۴۵

 

«فرهنگ ساختاری واژگان پارسی»‌ که فرهنگِ الفبایی ریشه‌ها و وندهای زبانِ پارسی به شمار می‌آید، پس از «فرهنگ کوچک بلوچی ـ پارسی و پارسی ـ بلوچی» و «رخشانک» سومین نبیگی است که به پشتیبانی پارسی‌انجمن از سوی نشر شورآفرین چاپخش می‌شود.

«فرهنگ ساختاری واژگان پارسی» در دو پوشینه فراهم گردیده‌است. پوشینه‌ی یکم، یا خودِ فرهنگ، به سامانِ الفبایی است و هر کس می‌تواند بدانچه نیاز دارد در فرهنگ بجوید و به خواستِ خویش دست یابد. برای آن‌که هر خواننده‌یی بسادگی بتواند از این فرهنگ بهره گیرد، نکته‌ها و گزارشها و پیش‌آگاهیها و راهنماییهای بایسته نیز در پوشینه‌ی دوم یا پیوستها آورده شده است. گفتنی است که این فرهنگ با واژه‌های سره پارسی یا به دیگر گفته «سراسر پارسی‌» فراهم گردیده است.

دکتر ضیاءالدین هاجری انگیزه‌ی خویش را از فراهم‌آوری «فرهنگ ساختاری واژگان پارسی»‌ چنین می‌داند: «به یاد دارم که میان سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۵ خورشیدی روزانه چندین پنگان به سنجش میان دستورزبانهای فارسی، انگلیسی، فرانسوی و تازی سرگرم بودم و از همان زمان بود که پیوسته با این کار آرام‌آرام به‌سویِ کامه و آرمان خود گام برمی‌داشتم. از همان روزگار با خود می‌اندیشیدم که چرا زبان پارسی ما به این بی‌سروسامانی کشانده شده است. چرا ما هم مانند برخِ کشورها نباید فرهنگی یا واژه‌نامه‌ای رسا و روشمند برای شناسایی واژگانمان داشته باشیم؟ پس، بر آن شدم که هر جور است تا جایی که در توش و توان دارم، بدین کار بپردازم. پس از انجام دادن سخنرانیها و نگارش جستارها و فراهم کردن فرهنگهای گوناگون (فرهنگِ نامه‌ها، فرهنگِ وندهای زبان فارسی، فرهنگ ساختاری واژگان فرانسه، فرهنگ بیست‌هزار و…)  سرانجام آرام‌آرام خود را آماده کردم تا آنچه در درازنای زندگی در این زمینه‌ها پژوهش و بررسی کرده‌ام، همگی را گردآوری کنم و برای فراهم ساختنِ «فرهنگِ ساختاری واژگان پارسی‌» بکوشم و آن را در دسترس همگان بگذارم.»

هاجری سپس درباره روش کار خویش می‌افزاید: «آنچه از سالیان پیش خوانده و در کنار هر رویه نکته‌هایی را یادداشت کرده بودم، برای آنها برگیزه‌هایی فراهم ساختم. چون پایه و مایه‌ی کارم همان «سانیز‌ِ» سراستاد محمود حسابی، همانا (۱۵۰۰ ریشه، ۶۰۰ پسوند، ۲۵۰ پیشوند) بود، بدین‌روی، با همین سانیز نامدار، کار را آغازیدم.  در سال ۱۳۷۷ خورشیدی از ۸۵۰ وند، چیزی نزدیک به ۷۵۰ تا از آنها را در «فرهنگِ وندهای زبان فارسی‌» آورده بودم. در آن سال چون کامه‌ام پارسی‌نویسی نبود، تنها پیشگفتارِ آن فرهنگ را به پارسی نوشتم. آرام‌آرام از همان سال ۱۳۷۷ خورشیدی، بی‌درنگ پس از چاپ فرهنگ وندها و فرهنگ ساختاری واژگان فرانسه، پیوسته برگیزه‌های بایسته را فراهم می‌کردم.  با دستیابی به دبیزه‌های تازه، توانستم تا آن‌جا که در توش و توانم بود به دنبال ۱۵۰۰ ریشه‌ی زبان پارسی باشم. در این زمینه جست‌وجوهای بایسته را انجام دادم، برگیزه‌های فراهم‌شده را به سامان الفبایی، برای ریشه‌ها و برای وندها جداگانه چیدم.»

هاجری در پایان می‌گوید: «به پندار و باور من، بی‌گمان از راهِ بازیابی و زنده کردن واژگانِ پارسی و کوشایی در بازگوییِ برداشتهای دانشی، تخشایی، هنری، پیشه‌یی، فرهنگی، هازمانی، کدیوری، به زبانِ پارسی، آن هم به گونه‌ی یکسان در همگیِ زمینه‌ها، کارِ پیشبردِ دانش و پژوهش، در این روزگارانِ والایش و سرافرازیهای دانشی، بسیار آسان و ساده‌تر خواهد شد.»

 

آگاهی: برای پیوند با ما می‌توانید به رایانشانی azdaa@parsianjoman.org نامه بفرستید. همچنین برای آگاهی از به‌روزرسانیهای تارنما می‌توانید هموند رویدادنامه پارسی‌انجمن شوید و نیز می‌توانید به تاربرگ ما در فیس‌بوک یا تلگرام بپیوندید.

 

جستارهای وابسته

  • دیدگاههایی درباره‌ی زبان پارسیدیدگاههایی درباره‌ی زبان پارسی دکتر ضیاالدین هاجری: آنچه مایه‌ی نگاهبانی و نگاهداری سرزمین ایران شده است زور و نیروی شمشیر شاهان و توانمندی سرداران نبوده، لیک توش و توان زبان پارسی بوده است. زبان پارسی آهنگ و نوای دوستی می‌ساخته و بانگ و آوای مهر می‌نواخته و با سروده‌های دلنشین و شورانگیز خود، مردم باختر و خاور را، آگاهانه و ناآگاهانه زمزمه‌گر یک آهنگ و سخنور یک سخن […]
  • بارگیری «فرهنگ بیست هزار» دکتر هاجریبارگیری «فرهنگ بیست هزار» دکتر هاجری «فرهنگ بیست‌ هزار» پژوهش دکتر ضیاءالدین هاجری از هموندان انجمن دانشوران پارسی‌انجمن است. نویسنده در این فرهنگ کوشیده تا برای بیست هزار واژه‌ای که به زبان پارسی راه یافته و در گفتار بسیاری از دست‌اندرکاران جا افتاده است، هم‌ارزهایی دهد. گفتنی است که این پژوهش واژه‌های بیگانه‌ی فرنگی و نه تازی را […]
  • بارگیری واژه‌نامه‌ی ریشه‌شناختی کارواژه‌های ایرانیبارگیری واژه‌نامه‌ی ریشه‌شناختی کارواژه‌های ایرانی پارسی‌انجمن: واژه‌نامه‌ی ریشه‌شناختی کارواژه‌های ایرانی بیشتر به کارواژه‌های کهن و بنیادین زبانهای ایرانی می‌پردازد. این نبیگ[=کتاب] بخشی از پژوهشی بزرگتر است که فرجام‌آهنگ آن پی‌بردن به ریشه‌ی همه‌ی زبانهای آریایی و سپس نوشتن فرهنگی همه‌سویه برای این زبانها […]
  • پیوند ایران و زبان پارسی از زبان ضیاءالدین هاجریپیوند ایران و زبان پارسی از زبان ضیاءالدین هاجری
  • بارگیری «وندهای پارسی» محمدعلی لوائیبارگیری «وندهای پارسی» محمدعلی لوائی پارسی‌انجمن: زنده‌یاد لوائی در وندهای پارسی نزدیک ۳۰۰ وند (۲۴ پسوند پارسی باستان، ۱۲۴ وند اوستایی، ۵۴ وند پارسیگ[=پهلوی] و ۷۴ وند پارسی) را بررسیده و در پایان، افزون بر فهرست وندها، واژه‌نامه‌ای به فرانسوی و پارسی درانداخته که واژه‌های دستور زبان به کار رفته در این نبیگ را برمی‌نماید. […]
  • بارگیری «فرهنگ زبان ایرانی باستان» بارتولومهبارگیری «فرهنگ زبان ایرانی باستان» بارتولومه پارسی‌انجمن: کریستیان بارتولومه (۱۹۲۵-۱۸۵۵ ترسایی) زبانشناس و ایرانشناس نامدار آلمانی است که از ۱۹۰۹ استاد سانسکریت و زبانشناسی دانشگاه هایدلبرگ بود. از نبیگهای وی فرهنگ زبان ایرانی باستان است که در بردارنده‌ی واژه‌های ایرانی باستان به ویژه اوستایی همراه با همتاهای آلمانی […]
3+

3 دیدگاه فرستاده شده است.

  1. سلام دوستان
    می خواستم بدانم که منی که در شیراز زندگی می کنم چه گونه می توانم کتاب های چاپ پخش شده ی شما را بخرم. خدای تان یار باد.


    درود دوست ارجمند
    شما می‌توانید از تارنماهایی چون شهر کتاب خریداری فرمایید:
    فرهنگ ساختاری واژگان پارسی:
    http://goo.gl/JAv0i5
    http://goo.gl/Gtna34
    فرهنگ کوچک (پارسی بلوچی – بلوچی پارسی):
    http://goo.gl/pBdrhr
    رخشانک:
    http://goo.gl/H1FhSB
    شاد باشید،
    پارسی‌انجمن.

    1+
  2. dorud
    pâdâšetân afzuntar bavâd
    xvâja mostafâ zâkeri nask-i 5 pušanaik andarbâra ye rišašenâsi dârad ke netavânest ân râ câpândan. kâš nikukârân yâri konand ke in nask e arjmand niz har ce zudtar câpad.

    0
  3. ام‌روز فرهنگ به دست‌م رسید. شمارگان‌ش را که دیدم شگفت‌زده شدم. چرا نبیگ‌ی چنین ارزش‌مند با شمارگان‌ی بسیار پایین چاپ می‌شود؟ هزاران هزار دریغ و افسوس…

    2+

دیدگاهی بنویسید.

رایانشانی شما پخش‌ نخواهد شد.


*