کتاب سوم دینْ‌کرد

دین‌کرد

کتاب سوم دینْ‌کرد (درسنامه‌ی دین مزدایی)

نویسندگان: آذرفرنبغ پسر فرخزاد و آذرباد پسر امید

برگرداننده: فریدون فضیلت

خاستگاه: تاریخ فا

نبیگ نخست را در ۳۰ مگابایت از «اینجا» و نبیگ دوم را در ۲۶ مگابایت از «اینجا»، بارگیری فرمایید.

***

دینْ‌کرد یا دینکرت کتاب سترگی است به زبان پارسی میانه «پهلوی»، که آن را به‌ درستی «دانشنامه‌ی مَزْدَیَسْنی» یا «درسنامه‌ی دین مزدایی (زرتشتی)» خوانده‌‌اند.

واژه‌ی «دینْکرد» (dēnkart در پارسی میانه) را می‌توان به «کرده‌ های دینی یا کارهای دینی و نیز نوشته‌ی دینی» برگردانید.

این گردآورده‌ی بزرگ خود دارای ۹ نبیگ است که از آن میان، نبیگ‌های نخست و دوم و نیز پاره‌‌ای از نبیگ سوم آن به دستان ما نرسیده‌ است.

دینْکرد فراهم‌ آمده از نوشته‌‌هایی است که زمان نگارش و نیز نویسندگان آن‌ها سراسر شناخته نیستند و نبیگی که در دستان ماست بر پایه‌ی این نوشته‌‌ها در سده‌‌های نهم و دهم پس از میلاد به دست دو تن از فرهیختگان تاریخ فرهنگ ایران‌زمین به نام‌های آذرفَرْنْبَغِ فرخزادان و آذربادِ امیدان گردآوری و سامان‌‌بندی شده‌ است. آذرفَرْنْبَغِ فرخزادان همان فرزانه‌‌ای است که در دربار مأمون، خلیفه‌ی عباسی، با فرد مانوی به‌ اسلام‌ گرویده‌‌ای که نام خود را به عبدالله تغییر داده بود به گفت‌وگو پرداخت و از این گفت‌وگو پیروز بیرون آمد که گزارش این گفت‌وگو در مادیان گجستگ ابالیش آمده‌ است.

در این دانشنامه که بهرام فره‌‌وشی آن را «یک دانشنامه‌ی علوم دینی و عقلی» و فریدون فضیلت آن را «گرانْسنگ‌ترین بُنْ‌‌نوشتِ پهلوی از دانایان پیشین» می‌خواند، در زمینه‌‌های زیر سخن به میان آمده‌ است: الهیات، فلسفه، اسطوره‌‌شناسی، کلام، عرفان، اخلاق، آداب دینی، زندگانی زرتشت پیامبر، پیدایش جهان، سزاشناسی «حقوق»، کیاست «سیاست»، شهرداری و کشورداری، منطق، ریاضیات، هندسه، فیزیک، اخترشناسی، پزشکی و شاخه‌های دیگر دانش‌‌ها.

«پارسی‌انجمن» از آن رو که دینکرد افزون بر دانش نیاکانمان، گنجینه‌ای پربار از واژگان ایرانی است، آن را برای بارگیری پیشنهاد می‌کند.

جستارهای وابسته

  • چاپ نبیگی از فرزانه‌ی ایران باستان برای نخستین‌بارچاپ نبیگی از فرزانه‌ی ایران باستان برای نخستین‌بار «گویایی ارستو» از پاول پارسی ـ فرزانه‌[=فیلسوف] و گویایی‌دان[=منطق‌دان] ایران باستان و استاد فرزانگی[=فلسفه‌ی] خسرو انوشیروان ساسانی ـ برای نخستین‌بار با گردانش بزرگمهر لقمان چاپ شد. نبیگ[=کتاب] «گویایی ارستو» دربردارنده‌ی سه گفتار از پاول پارسی (گفتار اندر گویایی ارستو، روشنایی‌نامه‌ای بر اندر پیرامونِ گزارش ارستو و پیش‌درآمدی بر […]
  • زبان پارسی و پیوستگیِ کیستیِ ایرانزمینزبان پارسی و پیوستگیِ کیستیِ ایرانزمین آرمین سورن: زبان پارسی، چیزی ست فرای زبان دیوانی ‌و سراسری؛ او بنیاد کیستیِ همۀ ایرانیان است. حتا آن دسته از ایرانیان نیز که امروز در بیرون از مرزهای ایرانِ کوچک می‌زیند و حتا آن دسته از ایرانیان، که امروز، زبانی جز زبان پارسی را از مامِ خویش می‌آموزند. کیستیِ ایرانزمین که زبان پارسی جایگاهِ نمودِ آن است، زیرآمدی از امرِ حق نیست، خود […]
  • بارگیری جستارهای دکتر ماهیار نوابیبارگیری جستارهای دکتر ماهیار نوابی پارسی‌انجمن: نبیگی که در زیر می‌آید دربردارنده‌ی جستارهای پژوهشی زبان‌شناسانه‌ی استاد ماهیار نوابی است که به کوشش محمود طاووسی با نام «مجموعه مقالات ۱» در شماره‌ی پنجاهم گنجینه‌ی دست‌نویسهای پهلوی و پژوهشهای ایرانی چاپ شده […]
  • آیا پارسیگ (پهلوی) زبانی مرده است؟آیا پارسیگ (پهلوی) زبانی مرده است؟ شهربراز: اگر نوشته‌های پارسیگ[=پهلوی] را با حرف‌های پارسی امروزی ترانویسی کنیم، خواهیم دید که چه اندازه افسانه‌ی «مُرده بودن» این زبان بی‌پایه است. ... یکی از پیامدهای پذیرفتن زنده بودن زبان پارسیگ، روی آوردن بیشتر مردم امروز به میراث ادبی این زبان و آشنا شدن با آن است. پیامد دیگر، باز شدن گنجینه‌ی این بخش از زبان برای کاربرد در […]
  • واژه‌های پارسی میانه در نوشته‌های کهن پارسی و عربیواژه‌های پارسی میانه در نوشته‌های کهن پارسی و عربی پارسی‌انجمن: بیشتر نویسندگان مسلمان زبان پارسیگ را پهلوی/ فهلوی می‌نامیدند و در برخی نوشته‌های کهن عربی که از فهلویه یا فارسیه یاد شده خواست زبان پارسی میانه یا پارسیگ بوده است. زنده‌یاد احمد تفضلی در این جستار ـ که لیلا عسگری و فضل‌الله پاکزاد به فارسی گردانده‌اند ـ نمونه‌هایی از این دست به ویژه از «تاریخ قم» و «محاضرات الادبا» به دست […]
  • زبان فارسی از آغاز تا اسلامزبان فارسی از آغاز تا اسلام پارسی‌انجمن: این نوشتار از زنده‌یاد استاد محمدتقی‌ بهار (ملک‌الشعرای بهار) است که ۶۵ سال پیش نوشته شده است و زین‌رو، زبان و سبکِ نگارش و نویسشِ واژه‌ها کهنه است، لیک داده‌های آن کمابیش استوار است و ارزش بازخوانی و نیز بازنگری دارد. خوانندگان گرامی برای خواندن همه‌ی نوشتار، نه این گزیده، و نیز دیدن پانوشتها به پوشینه‌یِ نخستِ نبیگِ […]
0

5 دیدگاه فرستاده شده است.

  1. درود بر شما؛
    برای آگاهی همزبانان گرامی:
    دانلود (Download) => بارگیری (گرفتن ازداها از اینترنت)
    آپلود (Upload) => بارگذاری (گذاردن ازداها بر اینترنت)
    با ارج.

    0

دیدگاهی بنویسید.

رایانشانی شما پخش‌ نخواهد شد.


*