فریدون جنیدی: فرزندان رودکی از خواندن فارسی محروم‌اند

استاد فریدون جنیدی

فریدون جنیدی می‌گوید که با بسته‌ شدن آموزشگاه‌های پارسی‌زبان در ازبکستان، فرزندان رودکی سمرقندی در شهرهای سمرقند، بخارا،‌ تاشکند و ترمذ مجبورند زبان ازبکی بخوانند و از خواندن فارسی محروم‌اند.

این استاد پیشکسوت زبان‌های ایرانی در گفت‌و‌گو با ایسنا گفت: بر این باورم زبان فارسی، زبان فرهنگی جهان است. این زبان مستقیم با کهن‌ترین زبان آریایی جهان که زبان اوستایی است، پیوند دارد. برترین پدیده‌های فرهنگی جهان به این زبان نوشته شده‌اند و کسی که این زبان را می‌خواند و می‌نویسد، به آموختن زبان دیگری نیاز ندارد. زبان‌های غیر رسمی در این محدوده، زبان محاوره روزمره‌اند که مادر با فرزندش به این زبان‌ها سخن می‌گوید و مردم در کوچه و بازار با آن‌ها گپ می‌زنند. این‌ها هم به جای خود اهمیت دارند. خود من نیشابوری‌ام و هر وقت با یک نیشابوری روبه‌رو می‌شوم، به زبان بومی صحبت می‌کنم و لذت می‌برم، اما این‌ها تنها برای محاوره‌اند.

او در ادامه گفت: سیاست استعماری انگلیس با خیانت، زبان فارسی را که زبانی جهانی بود از پهنه گیتی تقریبا به ایران، افغانستان و تاجیکستان محدود کرد. روسیه هم در این راه با انگلیس همکاری کرد. نخستین کتاب آموزش زبان فارسی را ۳۰۰ سال پیش در چین نوشته‌اند. نخستین ماشین چاپ فارسی را در استانبول دوران عثمانی پیدا کرده‌اند و چون مصر هم مستعمره عثمانی بوده، دومین دستگاه چاپ فارسی در قاهره استفاده شده است. اگر مردم در این کشورها از زبان فارسی استفاده نمی‌کردند، چه نیازی به این دستگاه‌ها بود؟

جنیدی همچنین مطرح کرد: زبان فارسی سال‌ها زبانی جهانی بود؛ بدون یاوری دولت‌ها که از محمود غزنوی به اینسو غیر از کریم‌خان زند همه غیر ایرانی‌ بودند، اما نیروی زبان فارسی آن را پیش برد. حال استعمار آن را به این روز انداخته است، اما هنوز نمی‌توان قدرت آن را نادیده گرفت. بعضی فکر می‌کنند زبان فارسی نمی‌تواند زبان علم باشد، در حالی‌ که جبر و مثلثات را ایرانیان به جهان عرضه کردند. وقتی پا و بازوی پهلوانی را بشکنند نمی‌تواند کشتی بگیرد، زبان فارسی هم همین‌طور است؛ اما این زبان برای نمونه پدیده‌ای به نام «شاهنامه» به جهان پیشکش کرده است.

جنیدی سپس گفت: در ایالت بخارا به چهار شهر بزرگ ایرانی سمرقند، بخارا،‌ تاشکند و ترمذ، با سیاست یکی از دیکتاتورهای تاریخ (استالین) نام «ازبکستان» دادند و فرزندان رودکی در آن شهرها مجبورند زبان ازبکی بخوانند و آخرین مدرسه‌های فارسی‌زبان در ازبکستان سه سال پیش بسته شد. ازبکستان باید اجازه بدهد فرزندان رودکی سمرقندی، فارسی بخوانند و جمهوری تازه‌سال آذربایجان باید اجازه بدهد تالش‌ها و تات‌های ایرانی‌نژاد، فارسی بخوانند.

جستارهای وابسته

  • درباره‌ی واژه‌‌های «زن»، «بانو» و «دوشیزه»درباره‌ی واژه‌‌های «زن»، «بانو» و «دوشیزه» در این جستار، فریدون جنیدی، به ریشه‌شناسی واژه‌های «زن»، «بانو»، «کنیز» و «دوشیزه» در زبان فارسی می‌پردازد و سپس اشاره‌ای به نام‌های زن در زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و آلمانی می‌کند.
  • گفتاری درباره‌ بلوچ و بلوچستان آریاییگفتاری درباره‌ بلوچ و بلوچستان آریایی «استاد فریدون جنیدی» در این جستار می‌گوید که چون در شاهنامه، رهام (سازنده‌ رَخوت و رُخج) فرزند گودرز است، پس بلوچان غیور، فرزندان گودرز کشوادند و نژاد از کاوه‌ آهنگر، برافرازنده‌ درفش کاویان و رهاننده‌ ایرانیان از ستم یک‌هزارساله‌ بیگانگان دارند... و درود بر فرزندان، و شاد، روان نیاکان ارجمندشان که در گستره‌ تاریخ ایران همواره نگهبان […]
  • زبان فارسی و مرزهای جغرافیایی آن در گفت‌وگو با مسعود میرشاهیزبان فارسی و مرزهای جغرافیایی آن در گفت‌وگو با مسعود میرشاهی در بخارا خانمی ۳۰ ساله مشغول تزیین سفره‌ای برای فروش زردآلو بود. با دوستی فرانسوی از کنار او می‌گذشتیم. بعد از کمی گپ و گفت٬ دریافت که ایرانی هستم. پول زردآلوها را نگرفت و گفت که اگر بیشتر پافشاری تمام سرمایه‌ام را در آب رود می‌ریزم. او ادامه داد که اینجا پر از ایرانی‌تبار است؛ چراکه همه‌ی ما ایرانی […]
  • چهارمین شماره‌ی فصلنامه‌ی «زبان پارسی»چهارمین شماره‌ی فصلنامه‌ی «زبان پارسی» چهارمین شماره‌ی فصلنامه‌ی علمی-فرهنگی «زبان پارسی» (زمستان 92) از سوی بنیاد اجتماعی «زبان مادری» در 65 رویه در تاجیکستان به رایگان منتشر شد. دست‌اندرکاران این شماره «زبان پارسی» که به دو دبیره‌ی پارسی و سیرلیک چاپ شده،‌ زرافشان مردانوا، ظفر میرزایان، شهزاده سمرقندی، ایرج ادیب‌زاده، فیروز نبی‌یف و داریوش رجبیان هستند. […]
  • همزباني و بي‌زبانيهمزباني و بي‌زباني «همزباني و بي‌زباني» نام كتابي به خامه‌ی شيوا و شيرينِ شاعر هم‌روزگار افغانستانی «محمدكاظم كاظمي» است. این کتاب نخستین‌بار در سال 1382 به چاپ رسید و پس از نایابی آن، در زمستان 1390 بازچاپ شد.
  • راه‌اندازی پژوهشكده‌اي براي تقويت زبان فارسي در افغانستانراه‌اندازی پژوهشكده‌اي براي تقويت زبان فارسي در افغانستان شماری از پژوهشگران در کابل نهادی ویژه را برای تقویت زبان و ادبیات فارسی در افغانستان به نام پژوهشکده زبان و ادبیات راه‌اندازی کرده‌اند. به گفته‌ي فرنشين اين پژوهشكده، این نهاد با آرمان تقویت زبان و ادبیات به عنوان ابزار ارتباطی، رشد زبان و ادبیات، روشمندسازی و کاربردی کردن پژوهش‌هاي ادبی ایجاد شده […]
0

2 دیدگاه فرستاده شده است.

  1. بی هیچ این سهل انگاری دستگاه دیپلماسی ما در این کشور است . لازم است در سفارتخانه های ما اندکی روح تعصب به زبان فارسی دمیده شود .

    0
  2. جناب دکتر جنیدی عزیز،
    از اینکه میهن دوستنه دلسوزیمی کنید سپاسگزارم. ولی مشکل اساسی این حکومت های ازبک و آزری(یا شاید آرانی، یا شروانی یا آلبانیایی یا هر چه که خودشان بیشتر دوست دارند) این است سالهاست در برابرشان سکوت شده و دست به هر که دوست درند میزنند. بجای اینکه بیاییم و عظمت ایران را به رخ جهانیان بکشانیم تا ایرانی الصل ها به ایرانی بودن خود افتخار کنند، مدام در داخل کشور از تفاوتهایمان یاد می کنیم. دربرابر هجمه تهاجم ضد ایرانیِ آمریکایی ها دم بر نمی آریم، ولی خوب می دانیم چطور از هم انتقاد منفی و بی ثمر کنیم. بجای اینکه ادبیات کهنه خود را تقویت کنیم به این بسنده می کنیم که ما چقدر خوب بودیم. خوب الان چه هستیم؟ چرا بر کیفیت و کمیت ادب فارسی نمی افزاییم. کتاب هم که می نویسیم نتیجه اش این است که ما چقدر تمدن بزرگی بوده ایم. انگار که دیگر هیچ اثری از آن مردمان باستانی بر روی زمین نمانده است. بیایید با اتحاد همه ایرانی ها در ایران، افغانستان، تاجیکستان، عراق و بحرین به عظمتی که لایقش هستیم برسیم.

    0

دیدگاهی بنویسید.

رایانشانی شما پخش‌ نخواهد شد.


*