سپنتای گرامی ، هنوز هم میگوییم که ” کیستی ایرانی تنها زبان پارسی است و بس ” زیرا اگر پیشبایست ایرانی بودن را به اقتصاد نیرومند و خوب و بهزیستی و مالداری وسیاستمردان خردمند بدانیم : نخست اینکه همه این پیشبایست ( شرط ) ها در همه جای جهان شایسته و بایسته است و در گذر تاریخ ایران شاید کمتر رویداده که ایران دارای اقتصادی خوب (در همه جای ایران و نه تنها درپایتخت ) و دارای سیاستمرداند خردمند و درستکار ودلیر و ایراندوست بوده باشد، پس اگر این منش میبو ایران در گذر ایندو هزار سال گذشته بایستی از میان رفته باشد و اکنون بخشی از ترکیه و یا روسیه و یا کشوری عرب زبان میبود کما اینکه بسیاری از ایرانی ها اینروزها آرزو میکنند که کاش مستعمره فلان کشور میبودند و ای کاش که زبان رسمی انگلیسی میشد ،دوم اینکه اگر شما خواستید نیازبه کارشناس سالاری ( مدرک سالاری / تخصص! ) را یاد آور شوید این مدرک داری را نباید باشایسته سالاری راستین یکی دانست ، دانشهای انسانی/ اجتماعی Humanities ” دانش دقیق و چندی نیستند و تنها به سخنوری و نوشتن و خواندن بستگی دارد که در دسترس همگان هست و همه انسانها میتوانند و باید و شاید تا درباره همه دانش های انسانی دیدگاه خود را بگویند و بنویسند چه بسا که دیدگاه و آفرینش ادبی و فلسفی ایشان از آنانی که مدرک فلان دانشگاه را دارند بهتر باشد ولی دانش های طبیعی Natural Science دانش های دقیق و چونی (quantitative)نیازمند به روشهای اندازه گیری و ابزار های دقیق و پیچیده وآزمایش و آزمایشگاه و شمارهپردازی های ریاضی و جبری بسیار پیچیده و یا آموزش های دقیق و کاربردی فیزیکی و فیزیولوژیکی هستند که در این روی نیازمند روند کارشناسی آکادمیک که بیرون از دسترس همگان هست ، در تاریخ ما بهترین سیاستمردان و اندیشمندان شاید در زمینه درخشان کاری خود هیچ مدرکی نداشته بودند ، ابن سینا و بیرونی مدرک دکترای فیزیک و پزشکی و فلسفه و… از فلان دانشگاه ! نداشتند ،از رودکی وفردوسی و سعدی .. تا ملک الشعرای بهار و کسروی و.. مدرک دکترای ادبیات فارسی نداشتند ، شاه اسماعییل و صهماسب صفوی و نادر شاه و امیر کبیر و رضا شاه مدرک علوم سیاسی نداشتند، بله اگر کسی بخواهدپزشکی و یا معماری و مهندسی کند باید دارای مدرک ارزشدار باشد ولی هر آنچه که تنها به سخنوری و واژگان و رایش( منطق) بستگی داشته باشد را باید برای همگان آزاد دانست ، دیگر اینکه بیاییم بیانگاریم که کسانی برنامه های بسیار خوبی برای اقتصاد ایران داشته باشند ولی زبان پارسی در آن نگنجد ، پس در این حال شما در هر کجای جهان که باشید که اگر در آن به هر زبانی هم سخن بگویند ولی اقتصاد و سیاست خوب و درست و رفاه اجتماعی باشد را میتوانید میهن خود بدانید و با این منش دیگر نیازی نیست تا بیهوده برای ایران حرص خوردن !

درود هم میهن گرامی، من با بیشتر نکته‌هایی که فرمودید همسو هستم ولی نیاز دونستنم چند چیز رو از نگاه خود نیز بیفزونم، شما فرمودید که کیستی ما نه به پرچم است نه به رهبر نه به سیاست و اقتصاد ! من توانای پذیرفتن چنین چیزی نیستم. به دید من این کم مهری است و از چنین جهان بینی‌ای ما تنها با شتاب بیشتری بسوی ویرانی سقوط خواهیم کرد. ما برای پیشرفت در هر زمینه‌ای در این سرزمین نیاز به آدم‌هایی با مهارت در همه دانش‌ها هستیم، پزشکی، صنعتی، انسانی، هنر و …
سیاست نیز یک دانش در زیرگروه انسانی است با سویه‌ها و رویکردهای گوناگون که تا جایی که ما در تاریخ دسترسی داریم همواره بسیار دانشی مهم بوده؛ بها دادن یا ارج گذاشتن به فرهنگ، زبان، تمدن، تاریخ و … یک مرز و بوم نیازمند رویکردی به روشنی میهن‌پرستانه و میهن‌دوستانه است، ولی موردی که هست شوربختانه سیاست رو برای ما از کودکی به دیوی بد ریخت مانند کرده‌اند که اَخ و تَخ است و نباید درگیر آن شد، آشکار‌تر بیان میکنم؛ برای نمونه ما آشپز نیستیم ولی درباره خوراکی که میخوریم دیدگاهمان را میگوییم، ما هنرمند نیستیم ولی درباره آهنگی که گوش میدیم یا نقش یا فیلمی که میبینیم احساسمان را بیان میکنیم و میدانیم که هرچه در این زمینه‌ها بهتر باشیم مایه شکوفایی و سربلندی سرزمینمان خواهیم شد، ولی تا به سیاست میرسیم حس میکنیم با چیزی از ریشه پیوند ندارد و بهتر است به آن درون نکنیم. هرچند از نگاه من این رویکرد ناگهانی سر از خاک در نیاورده و سخت سنجیده شده و برنامه ریزی شده است، چراکه اینگونه است که میشود با ندانستن آسانتر مردم را به همان ور که میخواهند سو دهند و آخر هم بفرستندمان دنبال نخود سیاه، بماند تا دو سال دنبال نخود سیاه بگردیم و هنگامی که آگاه شویم ایستگاهمان گرفته شده کار از کار گذشته باشد و یک زخم دیگر چرک کرده باشد.
ما شوربختانه آن‌اندازه دیده‌ایم که هویدا است که پیامدهای جامعه‌ای که در اندازه‌ای خردورزانه به دانش سیاست (مانند دیگر دانش‌ها) آگاه نباشد چه خواهد بود. هرچند که من پافشاری‌ای روی این سخنم ندارم و خشنود میشم اگر کسی نادرستی و لغرش من رو برای بهبود ویرایش کند و بیاراید، ولی باوری است که در این سالها نتوانسته‌ام آن را بشکنم یا به نادرستی آن پی ببرم برای همین هنگامی که خوندم شما گفته بودید “کیستی ایرانی نه پرچم شیر و خورشید است نه فلان شاه و رهبر و رییس جمهور و یا جناح سیاسی و اقتصادی، بلکه کیستی ملی ایرانی تنها در یک چیز است ” زبان پارسی ”” این نکته در گلویم گیر کرده بود و باید میگفتمش، چیستی ایران، کیستی ایرانی، و مهم تر از همه اینها حال و روز مردم ایرانی همه پیوند تنگاتنگی با همه چیزهایی که شما گفتید و این دانش‌ها دارد، فراری بودن از رویارویی با آنها و اغرار نکردن به فاجعه تنها و تنها بهبودی را کندتر و کار را سخت‌تر و آینده بچه‌ها و نسل‌های خود مای ایرانی را از این تباه‌تر میکند، بهتر است بیماری پذیرفته شود تا بتوانیم آن را زودتر درمان کنیم نه با دل بستن به امیدی واهی و پوچ برای چند گاهی سرخوش بمانیم تا کار از کار بگذرد.
روزتون خوش و تندرستیتون پایدار بزرگوار.