دیدگاه‌ها برای: دو جستار درباره‌ی واژه‌ی «خیابان» https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/ Sun, 09 Jul 2023 18:10:11 +0000 hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.0.10 توسط: حمید https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-12618 Sun, 09 Jul 2023 18:10:11 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-12618 دوستان خیابان به دومعنی میتواند باشد هم کیا باند که بمعنی باند بزرگه وهم چون اب ودرخت اصله خیابانه احتمالاcute band یعنی مسیر زیبا درستش باشه

]]> توسط: جواد مفرد کهلان https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-12459 Sun, 26 Feb 2023 12:47:32 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-12459 در پاکستان خیابان (خدابان) را متضاد بیابان (بی – آبان) گرفته اند. در این صورت خیابان یعنی محل دارای نهر آب؛ که این معنی نام شهر خیاو (وَراوی، مشکین شهر) نیز هست:

खेय n. kheya ditch
खात n. khAta ditch
Aban: attributed to water

वप्र m.n. vapra (vara) ditch
Avi: attributed to water

]]> توسط: سیامک https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-12412 Sat, 31 Dec 2022 09:53:22 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-12412 در پیوند با پرتو (عکس) سِپَهان درست‌تر است تا سپاهان

]]> توسط: سندباد https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-12034 Thu, 14 Oct 2021 08:45:46 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-12034 افرین حسین زنده بودی
میدانید که نام خیابان هرات در معجم البلدان خذابان و در طبقات الصوفیه هروی و تاریخ بیهقی خدابان امده همگرایی د و ی در بسیاری واژگان فارسی میامده – خیابان را از خداوان هری گرفته اند وخداو و خداوان جمع خداست و سپس در اسلام انرا خدابان گفته اند چون ان سرسبز بوده و راه داشته هم به چم گلستان و باغ و هم به چم راهی که دوسویش درختکاری و گل است یابلوار امده اما خیابان است

– دوستی که فرمودند خه به معنی شهر است نخست انکه شهر هیج جا خه نیامده و شهر به معنی ملک و مملکت است بلخ نامش پلخه و پهله است همان واژه پارس و پهله است و پلخه بامی به معنی بلخ روشن است و پلخه بَهی یعنی پلهه بهتری مانند تخت بَهی –

]]> توسط: حسین زنده بودی https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-11990 Sat, 17 Jul 2021 12:18:41 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-11990 چیزی که در هرات اشاره شده است با واژه مورد نظر جداست و دشت خیابان در افغانطتان هنوز هم در زبان هاست
واژه خیابان از دو کلمه خیا(خدا)+ بان(پسوند حفاظت) و کلا به معنای جایی که خدا حافظ و نگهبان آن است
تلفظ قسمت اول در گویش تنگسیری(در کتاب فرهنگ’ادب و گویش تنگسیری گردآوری حقیر)هم که بازمانده زبان فارسی میانه است به همین صورت به کار می رود

]]> توسط: جواد مفرد کهلان https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-10388 Thu, 06 Feb 2020 01:58:27 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-10388 اتیمولوژی واژۀ خیابان

بدین شکل اصلاح شد: واژۀ خیابان را در زبانهای کهن هندوایرانی می توان به معنی راه منسوب به شهر گرفت. جزء خه به معنی شهر در نام بلخ (شهر درخشان و مقدس) هم به کار رفته است:

ख n. kha city, भङ्गि f. bhangi (bhana, German bana) way
भाल n. bhAla lustre, ख n. kha city

]]> توسط: جواد مفرد کهلان https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-10380 Mon, 03 Feb 2020 21:59:54 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-10380 پثان (پهان، منسوب به راه) بهتر است راه منسوب به (شهر) گرفته شود:

اتیمولوژی واژۀ خیابان

واژۀ خیابان را در زبانهای کهن هندوایرانی می توان به معنی راه منسوب به شهر گرفت. جزء خه به معنی شهر در نام بلخ (شهر درخشان و مقدس) هم به کار رفته است:

ख n. kha city, पथ m. patha [an] way
भाल n. bhAla lustre, ख n. kha city

]]> توسط: جواد مفرد کهلان https://parsianjoman.org/6916/%d8%af%d9%88-%d8%ac%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d9%88%d8%a7%da%98%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86/#comment-10379 Mon, 03 Feb 2020 21:42:21 +0000 http://parsianjoman.org/?p=6916#comment-10379 خیابان از ترکیب خه (شهر) و پثان (پهان، منسوب به راه) در اوستایی و سنسکریت ساخته شده است. جزء خه در بهالیخه (شهر درخشان، بلخ) هم به کار رفته است.

]]>