دیدگاه‌ها برای: بارگیریِ «گویشهای پیرامونِ کاشان و محلات» https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/ Sat, 10 Jul 2021 08:33:19 +0000 hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.0.10 توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11979 Sat, 10 Jul 2021 08:33:19 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11979 بامشاد نیک○
دَر جُستارِ پیشین زَرع به مینِشِ اَندازه گِرِفتَن
وَ زارِع اَندازه گیرَنده یِ زَمینِ کِشاوَرزی هَم به کار رَفته اَست.
پِی گیریِ جُستار با واتِ گ :
گامیدَن: گام-اَنده=گامَنده*
(گویِشِ گُهَنِ آمَدَن وَ هَم ریشه با come اِنگِلیسی وَ kommen آلمانی)
گاییدَن:گای-اَنده=گایَنده*
(گای،گِیهان/کِیهان،گیاه،گاه/جاه،گیان/کیان/گان/جان/ گاس دَر اَسل به مینه یِ جُنبِش وَ هَرکِش/حَرکَت اَست،این زِندِگی وَ گَهان/جَهان که خود اَز گَهیدَن یا جَهیدَن می آیَد دَر جُنبِشِ هَمیشِگی اَست وَ گای هَم زِندِگی ساز اَست ؛ گی،گای،گِی،گاه،گَه/جَه-آن=جَهان هَم ریشه با کارپایه یِ gehen گِهِنِ آلمانی وَ go اِنگِلیسی؛گَهان یا جَهان با جُنبِش آغاز شُده وَ هَمین گونه جُنبان یا دَر هالِ هَرکِش/حَرکَت اَست.)
گَپیدَن:گَپ-اَنده=گَپَنده*
روشانِش(توضیح)دَر باره یِ پیش وَندِ اَز یاد رَفته یِ کُهَنِ گُ-:این پیش وَند دَر پارسیِ میانه وی-لَفزیده می شُده وُ مینه یِ بُنیادین اَش :جُدا یا اَز هَم وَ پَخش اَست:
گُداختَن،گُدازیدَن:گُداز-اَنده=گُدازَنده*(ذوب کُنَنده)
(گُداز:گُ-داز<داز یا داخ یا داخت به مینه یِ کَردَن وَ اَنجام دادَن اَست.)
گُذاشتَن،گُذاردَن:گُذار-اَنده=گُذارَنده*
(می بایِستی گُداشتَن وُ گُداردَن باشَد مانَندِ بودَن که بوذَن وامی گُفتَند.گُداشتَن:گُ-داشتَن یَنی آن چه که داریم اَز خود جُدا می کُنیم.)
گُذَشتَن،گُذَریدَن:گُذَر-اَنده=گُذَرَنده*(عابِر)
(گُذَر < وی تَر < تَر = تَرا : به سویی)
گُرازیدَن:گُراز-اَنده=گُرازَنده*
(دَر زَبانِ پَهلَوی اَز نِگَرِ دینی واژه ها به اَهورایی وَ اَهریمَنی بخش بَندی می شُدَند مانَندِ خوردَن، آشیدَن(آش،شام)اَهورایی وَ اوباردَن یا اَفباردَن یا اَفپُردَن که پُرخوری کَردَن یا بَلعیدَن یا لُمباندَن دَر پارسیِ نو می گوییم اَهریمَنی بوده اَست، گویا گُرازیدَن هَم این گونه به کار رَفته: مانَندِ گُراز(خوکِ دَشتی/وَحشی) رَفتار کَردَن یا راه رَفتَن یا آمَدَن وَ یا با شُکوه یا با پَستی وَ جانِوَری یا دَدی/حِیوانی به جایی دَرآمَدَن باشَد.)
گاشتَن،گاریدَن:گار-اَنده=گارَنده*
(گار که به دیسِ نِگار:نِ-گار= کاری را به زیر یا به پایین آوَردَن، اینکه آن را اَز زان/ذِهن یا اَندیشه به سورَتِ کَردَنی/عَمَلی دَرآوَردَن ، هَم ریشه با graf دَر اُروپایی:graf:gr-af)
گِرایِستَن،گِراییدَن:گِرای-اَنده=گِرایَنده*(مایِل)
گِرانیدَن:گِران-اَنده=گِرانَنده*(ثاقِل)
گَشتَن،گَردیدَن:گَرد-اَنده=گَردَنده*(سَیّار،دَوّار)
گِریستَن،گِرییدَن:گِری-اَنده=گِریَنده*
گُرسیدَن:گُرس-اَنده=گُرسَنده*(گُرُسنه شَوَنده)
گِرِفتَن،گیریدَن:گیر-اَنده=گیرَنده
(هَم ریشه با graps,get اِنگِلیسی وَ greifen آلمانی)
گَرمیدَن:گَرم-اَنده=گَرمَنده*(گَرم کُنَنده)
گِرَویدَن:گِرَو-اَنده=گِرَوَنده*(مومِن،ایمان آوَرَنده)
گُریختَن،گُریزیدَن:گُریز-اَنده=گُریزَنده*(مُتِواری)
(گُریز: گُ-ریز)
گُزاردَن:گُزار-اَنده=گُزارَنده*(مُفَسِّر)
گَزیدَن:گَز-اَنده=گَزَنده(صَدَمه رِسانَنده،صَدّام)
گازیدَن:گاز-اَنده=گازَنده*(گاز گیرَنده)
(بِهتَر اَست به جایِ مادّه یِ گاز= دَفت، وَشم،واد.واس …را به کار بِبَریم.)
گُزیدَن،گُزینیدَن:گُزین-اَنده=گُزینَنده*اِنتِخاب کُنَنده
گُساردَن:گُسار-اَنده=گُسارَنده*(مَصرَف کُنَنده)
گُستیدَن:گُست-اَنده= گُستَنده*(وَقیح)
(گُستاخ:گُست-آخ)
گُستَردَن:گُستَر-اَنده=گُستَرَنده*(مُتِحَوِّل کُنَنده)
(گُستَردَن:گُ-سَتَر-د-اَن)
گُسَستَن:گُسَست-اَنده:گُسَستَنده*
(گُسَست:گُ-سَست/سُست)
گُسیختَن،گُسیزیدَن:گُسیز-اَنده=گُسیزَنده*
(گُسیز:گُ-سیز)
گُسَلیدَن:گُسَل-اَنده=گُسَلَنده*(تَفکیک کُنَنده)
(گُسَل: گُ-سَل)
گُسیلیدَن:گُسیل-اَنده=گُسیلَنده*(سَفیر)
(گُسیل:گُ-سیل)
گُشودَن،گُشاییدَن:گُشای-اَنده=گُشایَنده*(فاتِح)
(گُشود:گُ-شود< شودَن=بَستَن هَم ریشه با shut دَر اِنگِلیسی)
گُفتَن،گوییدَن:گوی-اَنده=گویَنده(مُتِکَلِّم)
گَلاویختَن،گَلاویزیدَن:گَلاویز-اَنده=گَلاویزَنده*
گِلاییدَن:گِلای-اَنده=گِلایَنده*(شاکی)
گُناهیدَن:گُناه-اَنده=گُناهَنده*(مُقَصِّر)
(گُناه:دَر پَهلَوی:ویناس؛ اَرَبیده:جُنحه ، می تَوان دیسِ پارسیِ میانه را دوباره زِنده و کاربُردی کَرد: ویناسیدَن<ویناسَنده گویا:ویناس:وی-ناس = اَز مَردُم یا ناس nation جُدا شُدَن ، ناس بایِستی وامواژه دَر اَرَبی باشَد.)
گُمیختَن،گُمیزیدَن:گُمیز-اَنده=گُمیزَنده*(ضِدِّ مَخلوط یا تَرکیب کُنَنده؛ گُمیز:گُ-میز<آمیز:آ-میز؛ میز یا میخت هَم ریشه با mix اِنگِلیسی وُ mischen(میشِن)آلمانی)
گَندیدَن:گَند-اَنده=گَندَنده*(مُتِعَفِّن)
گُندیدَن:گُند-اَنده=گُندَنده*
گُنجیدَن:گُنج-اَنده=گُنجَنده*(ضارِف)
(ضارِف وُ مَضروف=گُنجَنده وُ گُنجیده)
گَنجیدَن:گَنج-اَنده=گَنجَنده*(خَزانه دار)
گُواشتَن، گُواردَن:گُوار-اَنده=گُوارَنده*( هاضِم)
(گُوارد:گُ-وارد/وَرد/گَرد= vert = خوراک دَر تَن می گَردَد وَ واکافته می شَوَد‌)
گوزیدَن:گوز-اَنده=گوزَنده*
گوشیدَن:گوش-اَنده=گوشَنده*(=شِنَوَنده)
گیویدَن:گیو-اَنده=گیوَنده*(مُقَوّی)
گیختَن،گیزیدَن:گیز-اَنده=گیزَنده(مُحَرِّک)
(اَنگیز:اَن-گیز=go , goes)
نیمروز شاد♡

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11977 Fri, 09 Jul 2021 08:22:37 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11977 بامداد خوش○
جُستارِ پیشین:به آبخیز آبکوهه هَم گُفته میشود
دُنباله یِ جُستار با واتِ آغازیده یِ ک :
کاستَن،کاهیدَن:کاه-اَنده=کاهَنده*(فارِق)
کاشتَن،کاریدَن:کار-اَنده=کارَنده*(فَلّاح)
(زارِِع اَز ریشه یِ زَرَعَ=تُخم،دانه،بَزر(بَذر)،زام کَسی که بَزر می پاشَد یا می اَفشانَد یا می شانَد که به پارسی بَزرگَر،بَزرپاش،بَزرشان،بَزرَفشان یا زامگَر،زامپاش،زامشان،زامَفشان اَست.دو گُمانه بَرایِ پارسی بودَنِ بَزر(بَذر):۱-شایَد بَسر یا بَسار=بِسیار باشَد چه دانه ها اَز نِگَرِ شُمار بِسیارَند.۲-یا با بوذ،بود،بودَن یا بوج دَر بوجار پِیوَند داشته باشَد چون بوج/بوگ/بوذ/بود=دانه
وُ هَسته اَند.)
کاریدَن یا کاشتَن : کَندَن یا شُخمیدَنِ یا کُلیدَنِ (کُلَنگ زَدَنِ) زَمین بَرایِ کِشت اَست.)
کَپیدَن:کَپ-اَنده=کَپَنده*(خابَنده دَر زَبانِ آمیانه)
کَتبیدَن:کَتب-اَنده=کَتبَنده*(کاتِب)
(این هَم یِکی دیگَر اَز واژه هایِ پارسی که اَرَبیده گَشته که دَر خِشت نِپِشته هایِ پارسیِ باستان نِگاشته شُده اَست وَ مینه یِ :خَراشیدَن،خَراتیدَن(خَراتَنده=خَرّاط)،سِدایِ خِرت وُ خِرت،خِرت وُ پِرت:بُراده ها یَنی آنچه پَس اَز بُرِش بَغی(باقی)می مانَد یا آنچه پَس اَز کَتب یا خَتب یا خَت(خَط) اَنداختَن یا خَراش وُ تَراش وُ خَرات به جایِ می مانَد.دَر اَسل با این پِیمیده یِ اِمروز که با غَلَم یا کِلک یا با تَاپ/تایپ نِوِشتَن باشَد هَم خانی/خوانی نَدارَد وَلی مانَندِ بِسیاری دیگَر اَز واژه ها که با گُزَشتِ زَمان اَز مینه یِ بُنیادین خود دور می شَوَند این هُم بِدین گونه اَست.دَر واژه هایِ خَت،کَت/کَتب واتِ ر اُفتاده وَ دَر اَرَبی بَرایِ دُرُست کَردَن ریشه یِ سه تایی(ثُلاثی) واتِ ب را به آن اَفزوده اَند.خَراش وَ خَرات هم ریشه با scratch:s-cratch اِنگِلیسی وَ kratzen آلمانی اَند.)
کَراشیدَن:کَراش-اَنده=کَراشُنده*
(این کارپایه به چهرِ کَراخیدَن،کَراچیدَن هَم آگاشته(ثَبت)شُده،مینه یِ آن دُر مُرغِ کُرچ به جایِ مانده که سِدایِ گوش خَراشی بیرون می دَهَد اَز سویی هَم ریشه با crash اِنگِلیسی وَ Krach آلمانی وَ آن سِدای مَهیبی اَست که اَز بَرخوردِ سَخت وَ شدیدِ تَرابَره ها(وَسائِطِ نَقلیه) شِنیده می شَوَد.)
کِراستَن،کِراییدَن:کِرای-اَنده=کِرایَنده* (کِرایَنده=مُستاجِر،اجاره گیرَنده وَ کِرایانَنده=موجِر،اِجاره دَهَنده)
کِرِختَن،کِرِزیدَن:کِرِز-اَنده=کِرِزَنده*
(کِرِخ/کِرِخت=خاب رَفتُنِ دَست یا پا،غیِرِحَسّاس)
کِرِشمیدَن:کِرِشم-اَنده=کِرِشمَنده*
کَژیدَن:کَژ-اَنده=کَژَنده*(خَلافکار)
کِشیدَن:کِش-اَنده=کِشَنده*(خودروهایی که چیزی را به دُنبالِ خود می کِشَند)
کُشتَن:کَش-اَنده=کُشَنده*(قاتِل)
کافتَن،کاویدَن:کاو-اَنده=کاوَنده*
کَفتَن،کَویدَن:کَو-اَنده=کَوَنده*
(واژه یِ بازمانده کَفتار؛کَفانیدَن هَم نِوِشته شُده)
کَندَن:کَن-اَنده=کَنَنده*(حَفّار)
کَردَن،کُنیدَن:کُن-اَنده=کُنَنده*(فاعِل)
کوفتَن،کوبیدَن:کوب-اَنده=کوبَنده*
کوچیدَن:کوچ-اَنده=کوچَنده*(هاجِر،مُهاجِر)
کوشیدَن:کوش-اَنده=کوشَنده*(ساعی)
روزنیک¤

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11976 Thu, 08 Jul 2021 07:12:43 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11976 با سه پَند ♤
یِک بازنِگَری دَر جُستار پیشین:
بُنِ کُنون شیفتَن < شیو اَست ، بُنابَراین:
شیفتَن،شیویدَن:شیو-اَنده=شیوَنده*
دُنباله یِ جُستار با واتِ غ یِ آغازَنده ؛ بایا به گُفت اَست که واتِ غ لَبچه(لَهجه)یِ گ دَر گویِشِ سُغدی اَست مانَندِ : پِیغام<پِیگام
غَلتیدَن:غَلت-اَنده=غَلتَنده*
( می تَوان به جایِ Roller آلمانی یا scooter اِنگِلیسی به کار بُرد)
غِشتَن،غاریدَن:غار-اَنده=غارَنده*(خیس کُنَنده)
(غِشتَن< آغِشتَن:آ-غِش-ت-اَن:غِش لَفز یا لَبِشِ دیگَری اَز خیس اَست وَ پیشوَندِ آ- دَر آغِشتَن یَنی آن را به غِشتَن بیاوَر که آ کوتاه شُده یِ آی اَز آییدَن وَ آمَدَن اَست)
غُرّیدَن:غُرّ-اَنده=غُرَّنده*
(غُر هَم ریشه با gr اِنگِلیسی دَر grumpy :gr-um-py اَست هَمان گونه که ما می گوییم قُلُپی/غُلُپی اینجا هَم اَگَر بِگوییم غُرُپی هَمانَندیِ این دو واژه بیش تَر آشِکار می شَوَد اَز سویی می بینیم که وات غ دَر اِنگِلیسی گ اَست،واژه هایِ دیگَرِ هَم مینه:غُرو،غُرغُرو…)
غَریویدَن:غَریو-اَنده=غَریوَنده*(نَعره کِشَنده)
غَژیدَن:غَژ-اَنده=غَژَنده*(خَزَنده)
(می تَوان اَز گویِشِِ دیگَر خَز=غَژ دَر کاربُرد هایِ دیگَرِ دانِشی بَهره بُرد)
غُلُپیدَن:غُلُپ-اَنده=غُلُپَنده*/غُلپَنده*(مُتِوَرِّم)
(اَگَرچه سِتاکِ وَرَم پارسی اَست. هَمان گونه که می گویَند چیزی وَر آمَده یَنی بالا آمَده که مانَندِ فِتادهایِ دیگَر:رَزمان که رَزم شُده این جا هَم وَرمان بوده که وَرم گَشته که به زَبانِ اَرَبی بُرده شُده وَ اَز آن واژه هایی بَرساخته اَند: تَوَرُم،مُتِوَرِّم،وَرَم…هَم چِنین هَم ریشه با واژه یِ آلمانیِ Welle = موجِ دَریا یا موجِ سُوتی(صوتی/رادیویی) که دَر پارسی وَرمه یا آبخیز اَست، هَتا می تَوان وَره هَم نامید وَ اَز این سِتاک کارپایه بَرساخت :
وَرمیدَن<وَرمَنده،وَرمِش،وَرماک،وَرمیده..)
غِلّیدَن:غِلّ-اَنده=غِلَّنده*
غُلّیدَن:غُلّ-اَنده=غُلَّنده*(boiler)
(یا غُلَن،غُلانه،غُلِشگَر،غُلگَر،غُله…)
غَمیدَن:غَم-اَنده=غَمَنده*
(غَم پارسی وَ گونه ای دیگَر اَز خَم اَست زیرا وَغتی کَسی غَمگین می شَوَد سَرَش را به زیر می اَفکَنَد دَست رویِ پیشانی می گُزارَد وَ گوژ/غوز می نِشینَد هَمان گونه که خَموش:خَم-اوش هم به جاوَر/هالِشِ خَم می نِشینَد.)
غنودَن،غُناییدَن:غُنای-اَنده=غُنایَنده*
(می تَوان به جایِ اِستِراحت= غُنایِش را به کار بُرد چه آسایِش مینه یِ گُستَرده تَری اَز غُنایِش دارَد اَز سویی به نِگَر می رِسَد ریشه یِ سه تاییِ قَنَعَ که وَ شِکافته هایِ دیگَر مِتلِ:
قانِع،قِناعَت… اَز رویِ غُن بَرساخته شُده باشَند وَ این پِیمیده(مَفهوم) را اَز آن بَرداشت کَرده اَند که مانَندِ هالِشِ پَس اَز غُنودِگی، خُرسَندی یا خورسَندی به آدَم دَست میدَهَد)
غوتیدَن:غوت-اَنده=غوتَنده*(غَوّاص)
(غوطه/غوته اَز غوت بَرگِرفته شُده که هَمان گود اَست وَ غوتَنده کَسی اَست که به جاهایِ گود یا غوت یا ژَرفِ دَریا فُرو می شِناوَد/فُرو می ناوَد)
غُندیدَن:غُند-اَنده=غُندَنده*(مُتِکَبِّر)
(غُند واگوییِ دیگَری اَز گُند،گُنده اَست ، می تَوان اَز این سِتاک بَرایِ خوشه واژه هایِ اَرَبی اَز کَبَرَ:کَبیر،کُبرا،مُتِکَبِّر،اِستِکبار،تَکبیر،تَکَبُّر…بَهره بُرد:غُنِش،غُنا،غُنَنده،غُنیده،غُناک،غُنَندِگی،غُنیدِگی..)
با نِکوهَند(نَقد) وَ بَررِسی وُ پَژوهِش به ژَرفای واژه ها که راستی(حَقیقَت/ هاگ) دَر آن نِهُفته اَست دَست یابیم.
با سه رام♧

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11975 Wed, 07 Jul 2021 06:06:41 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11975 با سه پَند ♤
چَند بِهنِویسی:
به جایِ دُژَمَنده: دُژمَنده بِهتَر لَفزیده(تَلَفُّظ) می شَوَد.
آن گونه که جوییده شُد سُنب بُنِ کُنونِ سُفتَن اَست بُنابَراین :سُفتَن< سُنبَنده
کَربَن نَه اَز کَرب-اُن بَل که اَز کَر-بُن ساخته شُده که کَر یا ker ریشه یِ هِندواُروپاییِ سوختَن، گَرما، هیز(دَر هیزُم= heat,hot) دارَد که هَمان گُر دَر پارسی اَست:گُر گِرِفتَنِ آتَش یا دَر کُردی:آگُر=آتَش ، وَ بُن می تَوانَد مینِشِ هَسته،مَغز…را بِدَهَد، اَگَر نَخاهیم پِیمیده ای(مَفهومی) واژه بِسازیم بَلکه گَرته بَردارانه:
کَربُن = گُربُن :آخشیگی(عُنصُری) که بُن اَش سوختَنی(قابِلِ اِحتِراق)اَست.
( بَل پارسی ست وَ به چِهر هایِ گوناگون گُفته شُده:بُل:بُلهَوَس،بُل:بُلَند،بَل:بَلا(گِرِفتاریِ بِسیار ، فاجِعه)،بَل:بَلی،بَله(دَر اَرَبی نِعَم می گویَند)، بُل:کابُل،زابُل؛ بُل هَمان pol دَر police اَست جایی که بُل یا بِسیاری گِردِ هَم می آیَند . رویِ هَم رَفته بَل یا بُل = بِسیاری وَ فَراوانی را می رِسانَد)
دُنباله یِ جُستارِ نام وَ زابِ کُنَنده با واتِ ش :
شاشیدَن:شاش-اَنده=شاشَنده*
شالودَن،شالاییدَن:شالای-اَنده=شالایَنده*
(ساختارِ شالودَن مِتلِ(مِثلِ) پالودَن بُنابَراین شالاییدَن هَم مانَندِ پالاییدَن نِوِشته می شَوَد.)
شانیدَن:شان-اَنده=شانَنده*(مُنَوِّر)
(شان با پیشوَندِ نِ : نِشان ؛ شان هَم ریشه با shine اِنگِلیسی وَ schein آلمانی به مینِشِ روشَنی ، فُروغ ، نیر(نور) اَست .)
شایِستَن،شاییدَن:شای-اَنده=شایَنده*(لایِق)
شِتافتَن،شِتابیدَن:شِتاب-اَنده=شِتابَنده*(عاجِل)
شُدَن،شَویدَن:شَو-اَنده=شَوَنده*
شاریدَن:شار-اَنده=شارَنده*(جاری)
شَرمیدَن:شَرم-اَنده=شَرمَنده*(خاجِل؟)
شُستَن،شوییدَن:شوی-اَنده=شویَنده*(غَسّال)
شَستَن،شینیدَن:شین-اَنده=شینَنده*
(واژه ای که می شِناسیم : نِشَستَن واژه ای پیشوَندی ست :نِ-شَستَن)
شِکاریدَن:شِکار-اَنده=شِکارَنده*(صَیّاد)
شِکافتَن،شِکافیدَن:شِکاف-اَنده=شِکافَنده/شَقّه کُنَنده
شکَستَن،شِکَنیدَن:شِکَن-اَنده=شِکَنَنده
شِکُفتَن،شِکوفیدَن:شِکوف-اَنده=شِکوفَنده*
شُکوهیدَن:شُکوه-اَنده=شُکوهَنده*(جَلال)
شَکیبیدَن:شَکیب-اَنده=شَکیبَنده*(صابِر)
(به گُمان شَکیبا می شَوَد:صَبیر)
شِگُفتَن،شِگوفیدَن:شِگوف-اَنده=شِگوفَنده*
شِگَرفیدَن:شِگَرف-اَنده=شِگَرفَنده*
شِلَختَن،شِلَزیدَن:شِلَز-اَنده=شِلَزَنده*
(گویا:شِ-لَخت-اَن باشَد که بَر پایه دِگَرِشِ واتِ خ به ز :آمیخت،آمیز ؛ آویخت،آویز…می بایِستی لَخت < لَز بِشَوَد)
شَلیدَن:شَل-اَنده=شَلَنده*
شُماردَن:شُمار-اَنده=شُمارَنده*(مُحاسِب)
شناختَن،شِِناسیدَن:شِناس-اَنده=شِناسَنده*(عارِف)
شَمیدَن:شَم-اَنده=شَمَنده*
(شَم بایِستی پارسی وَ اَرَبیده یِ شِن دَر شِنُفتَن یا شِنیدَن باشَد که دَر اَسل بوییدن اَست دَر سِمِنی/سِمنانی اِشنَفه = عَطسه وَ دَر آلمانی schnuepfen گونه ای بینی گِرِفتِگی اَست ؛ آن چه شِنیدَن بوده را گوشیدَن وَ نِگوشیدَن وَ نیوشیدَن یا news می گُفتَند ، اینکه مَردُمان می گویَند بوی را شِنیدَم کاربُردِ کُهَنِ آن اَست)
شِنیدَن،شِنَویدَن:شِنَو-اَنده=شِنَوَنده(مُستَمِع)
شَنگیدَن:شَنگ-اَنده=شَنگَنده*
شوخیدَن:شوخ-اَنده=شوخَنده*
شولیدَن:شول-اَنده=شولَنده*
شُفتَن:شوبیدَن:شوب-اَنده=شوبَنده*:شوکه شَوَنده
(آشُفتَن:آ-شُفتَن، شوب هَم ریشه با شوک)
شوریدَن:شور-اَنده=شورَنده*(اِغتِشاشگَر)
شامیدَن:شام-اَنده=شامَنده*( بَلعَنده)
شوهیدَن:شوه-اَنده=شوهَنده*
(شوهیدَن= پَرتانَنده، ریزَنده ؛ دَر شوهَر کَسی که زامه(مَنی) می شوهَد ، هَم ریشه با shot اِنگِلیسی وُ schiessen آلمانی)
شیفتَن،شیبیدَن:شیب-اَنده=شیبَنده*
شیویدَن:شیو-اَنده=شیوَنده*
شیوَنیدَن:شیوَن-اَنده=شیوَنَنده*
شیلیدَن:شیل-اَنده=شیلَنده*
(شیرین< شیلین:شیل=sweet)
شِفتَن،شِفیدَن:شِف-اَنده=شِفَنده*
(شِفته دَر ساختِمان سازی آمیزه یِ گِل وَ آب که شِفت یا گِلاب شُده اَست.)
شُلیدَن:شُل-اَنده=شُلَنده*
شِناویدَن:شِناو-اَنده=شِناوَنده*(آب باز)
(شِناو:شِ-ناو،شِ=پیشوَند وَ ناو= آب:ناودان،رودِ دانوب/داناو،ناوبَر،ناوشِکَن،ناوخُدا(ناخُدا)،ناوگان…
هَم ریشه با swimm اِنگلیسی وَ schwimmen آلمانی)
با سِپاس اَز خانِش♡

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11972 Tue, 06 Jul 2021 13:16:13 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11972 میزاک دُرُست باشید◇
یِکی اَز گونه هایِ رِسیدگویی وَ هال پُرسی خاهیدَنِ میزاکِ دُرُست بَرایِ هَم دیگَر بوده اَست: میزاک هایِ چَهارگانه :
سیابه،زَردابه،سَبزابه،سُرخابه(مِزاج ها/اَمزاجِ/اَخلاطِ اَربَعه:سوداوی،صَفراوی،بَلغَمی،دَمَوی) چه با دُرُست تَراوِش این چَهار لَزه گِشن(جِسم)دُرُست وَ دَر پِیِ آن رُوَن(نَه رَوان)هَم دُرُست کار خاهَد کَرد.
دُنباله یِ جُستارِ نام وَ زابِ کُنَنده با واتِ س :
سودَن،ساییدَن:سای-اَنده=سایَنده*
ساختَن،سازیدَن:ساز-اَنده=سازَنده(صانِع)
سِپاسیدَن:سپاس-اَنده=سپاسَنده*(شاکِر)
سِپوختَن،سِپوزیدَن:سِپوز-اَنده=سِپوزَنده*
سِتَدَن:سِت-اَنده=سِتَنده*(اَخّاذ)
( سِتاندَن کارواژه یِ واداریِ سِتَدَن اَست)
سِتَمیدَن:سِتَم-اَنده=سِتَمَنده*(ظالِم)
سِتُردَن:ستُر-اَنده=سِتُرَنده*
سُتودَن،سِتاییدَن:سِتای-اَنده=ستایَنده(ماجِد)
سُتوهیدَن:سُتوه-اَنده=سُتوهَنده*
(اَز این واژه به جایِ کَسی که stress دارَد می تَوان بَهره بُرد)
سِتیختَن،سِتیزیدَن:سِتیز-اَنده=سِتیزَنده*(مُتِخاصِم)
سُخَنیدَن:سُخَن-اَنده=سُخَنَنده*(مُتِکَلِّم)
سُرودَن،سُراییدَن:سُرای-اَنده=سُرایَنده
سَربیدَن:سَرب-اَنده=سَربَنده*(مُحارِب)
سِپُردَن،سپاریدَن:سِپار-اَنده=سِپارَنده*=اَمانَت دَهَنده
سِرِشتَن،سِریسیدَن:سِریس-اَنده=سِریسَنده*
سُریدَن:سُر-اَنده=سُرَنده*
سَرمیدَن:سَرم-اَنده=سَرمَنده*(cooler)
سِزیدَن:سِز-اَنده=سِزَنده*(مُستَحَقِ مُجازات)
سیختَن،سیزیدَن:سیز-اَنده=سیزَنده*
( سیختَن < گُسیختَن)
سُفتَن، سوبیدَن:سوب-اَنده=سوبَنده*
سیلیدَن:سیل-اَنده=سیلَنده*
(سیل < گُسیل)
سُرفیدَن:سُرف-اَنده=سُرفَنده*
سُنبیدَن:سُنب-اَنده=سُنبَنده*
سوختَن،سوزیدَن:سوز-اَنده=سوزَنده(مُحتَرِق)
با سِپاس♡

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11971 Tue, 06 Jul 2021 06:19:55 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11971 با دُرود
پِی گیری جویِشِ نام ها وُ زاب هایِ کُنَنده که با واتِ ز می پِیگامَند( beginn):
زادَن،زاییدَن:زای-اَنده=زایَنده(والِد،والِده)
زاریدَن:زار-اَنده=زارَنده*
زَخمیدَن:زَخم-اَنده=زَخمَنده*(جارِح)
زَدَن،زَنیدَن:زَن-اَنده=زَنَنده(ضارِب)
(گُمان می رَوَد سَرباز:سَرب-آز باشَد=کَسی که بِسیار(آز)می سَربَد/می زَربَد(ضربه می زَنَد) یا می هَربَد( حَرب= جَنگ) وَ تیره یِ صِرب دَر صِربِستان(سِرب،سِربِستان=جَنگ جویان) که گویا هَمِگی سِتاک هایِ : ضَرب،حَرب وَ صِرب اَز ریشه یِ سَربِ پارسی اَست؛آنچه تا کُنون گُفته شُده:سَرباز:سَر-باز= کَسی که دَر جَنگ سَر یا جان خود را می بازَد یا اَز دَست می دَهَد که شایَد نادُرُست باشَد!)
زَمیدَن:زَم-ایدَن= زَمَنده*
(سِتاک این واژه یِ اَز یاد رَفته دَر: زَمام کارها را به دَست گِرِفتَن ؛ زَم هَم ریشه با زَمان،زَمین بوده وَ می تَوان این گونه پِیمید(فَهمید) که زَمَنده کَسی اَست که رَه بَریِ کارها دَر زَمان وَ زَمینی را که دَر آن به سَر می بَرَد دَر دَست دارَد.)
زِمیدَن:زِم-اَنده=زِمَنده*(زِمزِمه کُنَنده)
زِندَن،زِنَیدَن:زِن-اَنده=زِنَنده*
( سِتاکِ زِن دَر زِنده،زِندِگی،زِندانی؛ زَن دَر بَرابَرِ مَرد بِه تَر اَست زِن گُفته شَوَد.)
زوریدَن:زور-اَنده=زورَنده*(جَبّار،قادِر)
زودَن،زونیدَن:زون-اَنده=زونَنده*
( به گُمان زون هَم ریشه با soon اِنگِلیسی)
زوزیدَن:زوز-اَنده=زوزَنده*
( می تَوان دَر دانِشِ سوت شِناسی بَهره بُرد)
زِهیدَن:زِه-اَنده=زِهَنده*
زیبیدَن:زیب-اَنده= زیبَنده*
زیستَن،زییدَن:زی-اَنده=زییَنده*
زیویدَن:زیو-اَنده=زیوَنده*(زینَت کُنَنده)
(هَم چِنین زیوَنده را می تَوان زِیست کُنَنده هَم دَریافت )
زینیدَن:زین-اَنده=زینَنده*(مُسَلِّح،مُدَرِّج)
بِدرود!

]]> توسط: Qudos Talash https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11969 Tue, 06 Jul 2021 02:35:32 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11969 ۰۵th July 2021

man 79 roye nabig mohamad reza majid ra khandaem ,b egone-ye ke nawesende nagashte ast der sal 1354 yaa 46 sal pish bishter in waje haa-ye ra ke herd aworde ast az kar taa -bord aftade bode ast wae gaman mi rawaed , taa kenon hamea zn waje haa az mayan rafte baashaend. amaa man paare-ye az waje haa ra ke der kashan wae astan haa-ye mayani iran/pars kar-bord dashte and wae kenon der astan herat wae hame shahrestan haa-ye herat wae ghor wae badghis kar-bord danrand mi nawesaem. shodani ast ke goyesh herati der hangam ” taherayan wae yakob
shir royegaer (yaghob lais safar) be bakhsh mayani pars rafte baashaed. man tenhaa an-che kenon wae der ayende der herat karbord daraed mi nawesaem ,parsianjoman ager der-khoe did an ra chap konanad :
aab/au-ow , sher-shere , atesh/atash , ashayane/ashayone , asman/asmon , aftab/aftau , asb maade/madayon , afasar/ausar , amshab/amshau , baran/baron , perwane/sau-parak , taeb/tau , jib/kise , khaam/khom , khane/sera , kha

Parsianjome not let me to write, I must not write . I wrote 8 pages from book ,but above written is half page

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11968 Mon, 05 Jul 2021 06:32:44 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11968 با سه پَند ♤
دُنباله یِ جُستارِ نام ها وَ زابِ هایِ کُنَنده که با واتِ ر می آغازَند :
رامیدَن:رام-اَنده=رامَنده*
(مینِشِ رام جُنبِش اَست،جُنبِشی مانَندِ رامِشگَری یا خُنیاگَری که مایه یِ آرامِش می گَردَد.)
راندَن:ران-اَنده=رانَنده(driver)
راستَن،راییدَن:رای-اَنده=رایَنده*(ناظِم،اَبزاری که میرایَد/نَظم می دَهَد:این کارپایه با پیش وَند هایِ:آ-،پی-،وی- به دَر کارپایه هایِ/مَصادِرِ آراستَن،پیراستُن وَ ویراستَن به کار می رَوَد.)
رُبودَن،رُباییدَن:رُبای-اَنده=رُبایَنده(robbing)
رَخشیدَن:رَخش-اَنده=رَخشَنده
رَزمیدَن:رَزم-اَنده=رَزمَنده
رَزیدَن:رَز-اَنده=رَزَنده*(رَنگ کُنَنده)
رِسیدَن:رِس-اَنده=رِسَنده*
(بَرایِ دَستگاه receiver می تَوان اَفزون بَر گیرَنده، دَریافت کُنَنده رِسیدار* یا رِساوَر* یا رِسَنده را هَم پیش نَهاد ، هَرچَند دَر زَبانِ دانِش تَنها بایَد یِکی اَز آن ها اِستانده(اِستاندارد)شُده باشَد.)
رَستَن،رَهیدَن:رَه-اَنده=رَهَنده*(ناجی،مُنجی)
(رَستار هَم می تَوان گُفت)
رُستَن،روییدَن:روی-اَنده=رویَنده
(growing,plantرُشد اَرَبیده یِ رُست اَست)
رِشتَن،ریسیدَن:ریس-اَنده=ریسَنده(spinner)
ریشیدَن:ریش-اَنده=ریشَنده*
(ریش=زَخم،جِراحَت= wound)
رَفتَن،رَویدَن:رَو-اَنده=رَوَنده
(goer, traveller)
رَغسیدَن:رَغس-اَنده= رَغسَنده(dancer)
(رَغس پارسی وَ رَقص اَرَبیده یِ آن وَ هَم ریشه با rock اِنگِلیسی)
رُکیدَن: رُک-اَنده=رُکَنده*
رُمبیدَن:رُمب-اَنده=رُمبَنده*
رَمیدَن:رَم-اَنده=رَمَنده(shy, timid)
رَنجیدَن:رَنج-اَنده=رَنجَنده*
(واژه یِ آلمانیِKrank=بیمار هَمانَند می نَمایَد)
رَندیدَن:رَند-اَنده=رَندَنده*
روختَن، روزیدَن:روز-اَنده=روزَنده*
(روختَن با پیش وَندِ اَف- دَر اَفروختَن)
ریختَن، ریزیدَن:ریز-اَنده=ریزَنده*
(falling off,flowing)
ریدَن،رینیدَن:رین-اَنده= رینَنده*
روفتَن،روبیدَن:روب-اَنده=روبَنده(sweeper)
(رُفتِگَر=street sweeper/cleaner)
با سه رام ♧

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11963 Sun, 04 Jul 2021 09:33:08 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11963 با سه رام ♧
یِکی اَز ایزَدانِ کُهَنِ ایران زَمین رام نام داشته اَست . ایزَدان نَمادِ نیروهایِ اَبَرهامی وَ فَرااَبَرهامی(طَبیعی وُ ماوَراء طَبیعی)بودَند وَ پَس تَرها نَمادِ آموزه هایِ دینی(مینَوی/مَعنَوی) وُ دانی(دانِشی) می گَردَند. این سه رام که آن ها را بَرایِ هَم دیگَر می خواستَند :
رامِش(شادی وُ جُنبِش دَرونی وُ بیرونی )،آرامِش(آشتیِ دَرونی)،آسایِش(آشتیِ بیرونی/رِفاه).
دُنباله یِ جُستارِ نام وَ زابِ کُنَنده که با واتِ د آغاز می گَردَند :
دادَن،دَهیدَن:دَه-اَنده=دَهَنده
داشتَن،داریدَن:دار-اَنده=دارَنده(حاوی)
دانِستَن،دانیدَن:دان-اَنده=دانَنده*(عالِم)
دافیدَن:دافَ-اَنده=دافَنده*(دافِع)
(آنا یا نایِ آفَند(حَمله)#پادآفَند ، وام واژه یِ پارسی دَر اَرَبی وَ سِیرِ(:پارسی ست)دِگَرگَشت:
پادآپَند<پادآفَند<پَدآفَند<دافَند<داف<دَفع
داویدَن:داو-اَنده= داوَنده*(مُدَّعی)
دَبیدَن:دَب-اَنده=دَبَنده*(نِویسَنده،کاتِب)
(سِتاکِ دَب به مینِشِ خَت(خَط) پارسی ست:
دَبیر،دَبیره،دَبِستان،دَبیرِستان،دَبیرخانه،اَدَب…)
دُچاریدَن:دُچار-اَنده=دُچارَنده*
دِریدَن:دِر-اَنده=دِرَنده*(دَبّاغ)(دِر=پوست)
( با این مینه دِرَفشیدَن وَ دِرَفشَنده هَم می تَوان به کار بُرد.)
دَریدَن:دَر-اَنده=دَرَنده
دَراُفتادَن:دَراُفت-اَنده=دَراُفتَنده*
دَرآمَدَن،دَرآییدَن:دَرآی-اَنده=دَرآیَنده*
دَرآمیختَن،دَرآمیزیدَن:دَرآمیز-اَنده=دَرآمیزَنده*
دَراَنداختَن،دَراَندازیدَن:دَراَنداز-اَنده=دَراَندازَنده*
دَرآوَردَن:دَرآوَر-اَنده= دَرآوَرَنده*
دَرآویختَن،دَرآویزیدَن:دَرآویز-اَنده=دَرآویزَنده*
دَربایِستَن،دَرباییدَن:دَربای-اَنده=دَربایَنده*
دَربُردَن،دَربَریدَن:دَربَر-اَنده=دَربَرَنده*
دَربَستَن،دَربَندیدَن:دَربَند-اَنده=دَربَندَنده*
درَخشیدَن:دِرَخش-اَنده=دِرَخشَنده
دَرخواستَن،دَرخواهیدَن:دَرخواه-اَنده=دَرخواهَنده*
دَرخوردَن:دَرخور-اَنده=دَرخورَنده*
دَردادَن،دَردَهیدَن:دَردَه-دَردَهَنده*
دَردیدَن:دَرد-اَنده=دَردَنده*
دَررِسیدَن:دَررِس-اَنده=دَررِسَنده*
دَررَفتَن،دَررَویدَن:دَررَو-اَنده=دَررَوَنده*
دَرزیدَن:دَرز-اَنده=دَرزَنده*
(دَر گُزَشته به جای سوزَن دَر بَرخی بوم ها دَرزَن هَم می گُفتَند.)
دَرساختَن،دَرسازیدَن:دَرساز-اَنده=دَرسازَنده*
دَرشُدَن،دَرشَویدَن:دَرشَو-اَنده= دَرشَوَنده*
دَرکَردَن،دَرکُنیدَن:دَرکُن-اَنده=دَرکُنَنده*
دَراَفزودَن،دَراَفزاییدَن:دَراَفزای-اَنده=دَراَفزایَنده*
دَرکِشیدَن:دَرکِش-اَنده=دَرکِشَنده*(جاذِب)
دَرکَندَن:دَرکَن-اَنده=دَرکَنَنده*
دَرگُزاشتَن،دَرگُزاردَن:دَرگُزار-اَنده=دَرگُزارَنده*
دَرگُزَشتَن،دَرگُزَریدَن:دَرگُزَر-اَنده=دَرگُزَرَنده*
دَرگِرِفتَن،دَرگیریدَن:دَرگیر-اَنده=دَرگیرَنده*
دَرماندَن:دَرمان-اَنده=دَرمانَنده*
دِرَنگیدَن:دِرَنگ-اَنده= دِرَنگَنده*
دَرنَوَشتَن،دَرنَوَردیدَن:دَرنَوَرد-اَنده=دَرنَوَردَنده*
(نَوَشتَن با نِوِشتَن هَم سان پِنداری نَشَوَد!!!
نَوَرد:نَ-وَرد< نَ/نِ پیش وَند=پایین،فُرو، زیر
وَرد سورِش وَ چهرِ کُهَنِ گَرد،گَردیدَن،گَشتن وَ هَم ریشه را vert لاتینی مانَند:convert)
دِرَویدَن:دِرَو-اَنده=دِرَوَنده*
دَرهَم آمیختَن،دَرهَم آمیزیدَن:دَرهَم آمیر-اَنده= دَرهَم آمیزَنده*
دَرهَم شِکَستَن،دَرهَم شِکَنیدَن:دُرهَم شِکَن-اَنده =دَرهَم شِکَنَنده*
دَریافتَن، دَریابیدَن:دَریاب-اَنده=دُریابَنده*
دُزدیدَن:دُزد-اَنده=دُزدَنده*(سارِق)
دِژَمیدَن:دِژَم-اَنده=دِژَمَنده*/دُژَمَنده*
دَست وَرزیدَن:دَست وَرز-اَنده=دَست وَرزَنده*
دَمیدَن:دَم-اَنده=دَمَنده*
دَویدَن: دَو-اَنده=دَوَنده
دُوریدَن: دُور-اَنده=دُورَنده*
(دُور پارسی وَ هَم ریشه با tour لاتینی)
دوختَن،دوزیدَن:دوز-اَنده=دوزَنده(خَیّاط)
دوشیدَن:دوش-اَنده=دوشَنده*
دوستَن،دوسیدَن:دوس-اَنده=دوسَنده*
(واژه هایِ دوست(دوس)،دوخت،دوز،دوش به مینِش دوچیز به هَم چَسبیده اَست ، دَر دوخت وُ دوز دو تِکه به هَم می چَسبَد ، دَر دوشیدَن دَست به پِستان می چَسبَد وَ دو دوست مانَند یِک تَن به هَم می چَسبَند یا هَمیشه با هَمَند.)
دیدَن، بینیدَن:بین- اَنده=بینَنده
( شایَد دُرُست تَر این باشَد :
دیدَن،دینیدَن:دین-اَنده= دینَنده*
بیدَن،بینیدَن:بین-اَنده=بینَنده
دیدَن،دینیدَن نِگاهِ دَرونی وَ بیدَن، بینیدَن نِگاهِ بیرونی اَست، دین نِگَرِشی دَرونی( باطِنی)ست)
دوریدَن:دور-اَنده=دورَنده*(durande)
دیریدَن:دیر-اَنده=دیرَنده*
دیویدَن:دیو-اَنده= دیوَنده*(جانی)
(واژه هایِ :جانی،جِنایَت،مَجنون اَز جِن بَرگِرِفته شُده اَند وَ جِن زَده یا جانی یا مَجنون کَسی اَست که اُز شَوَندِ تَرازمَندی (حالَتِ تَعادُل) بَرآمَده اَست. بَرابَرِ جِنّ دَر پارسی دیو اَست که می تَوان با بَرساخته های دیو:دیوَنده،دیوَندِگی،دیوِش،دیویده،دیویدِگی…به جای واژه هایِ اُرَبیِ دَرآمده به پارسی بَهره بُرد)
دِگَریدَن:دِگَر-اَنده=دِگَرَنده*
به اُمیدِ پِی گیریِ جُستار!
دُرُست باشید♡

]]> توسط: مَگِشت https://parsianjoman.org/8432/%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%90-%da%af%d9%88%db%8c%d8%b4%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d9%86%d9%90-%da%a9%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%85%d8%ad/#comment-11957 Sat, 03 Jul 2021 12:13:26 +0000 http://parsianjoman.org/?p=8432#comment-11957 با سه پَند ♤
دُنباله یِ جُستارِ نام وَ زابِ کُنَنده آغازیده با واتِ خ ؛ بَرنَساخته ها را با نِشانِ سِتاره بَرجَسته/بَرنَموده/(مُشَخَّص)می شَوَد:
خاریدَن:خار-اَنده=خارَنده*
خاستَن،خیزیدَن:خیز-اَنده=خیزَنده*
( گویِشِ کُهَنِ خاستَن< خِستَن بوده اَست)
خاشیدَن:خاش-اَنده=خاشَنده*
(خاش:خَس وُ خاشاک؛خاشَنده=آشغال ریزَنده،فَرآوَرَنده یِ(تولید کُنَندهء) زُباله)
خَبُردَن،خَبَریدَن:خَبَر-اَنده=خَبَرَنده*
(به گُمانِ بالا واژه یِ خَبَر پارسی ست که به اَرَبی بُرده شُده:خَبُردَن:خَ-بُردَن<خَ-بَریدَن=به بیرون بُردَن، خَ پیش وَندِ کُهَن اَست که دَر شِکل هایِ گوناگونِ شِناخته وَ ناشِناخته کاربُرد دارَند : آز،اَز،زُ،زا،سِ،شُ،چون این پیش وَندها پَهلَوی بودَند ، با جانِشین شُدَنِ گویِشِ ایرانیِ خاوَری که پارسی باشَد وَ دِگَرگَشت زَبانِ پارسی اَز زَبانِ وَندِشی به آمیزه ای رَفته رَفته مینِش وَ کاربُردِ آن ها فَراموش شُده اَست ، باشَد که دَستِ کَم بَرایِ زَبانِ دانِش آن ها را دوباره زِنده کَرده وَ به کار بِبَریم ؛ واژه یِ خَبَر پارسی وَلی بَرساخته هایِ آن پارسی نیستَند: اَخبار،مُخبِر،مُخابِره،مُخابِرات،خَبیر،اِستِخبار..)
خُجَستَن،خُجَهیدَن:خُجَه-اَنده=خُجَهَنده*
(پیش وَندِ خُ پارسیِ نُوینِ هو=خوب دَر پارسیِ میانه اَست: فِتادِ دیگَر:خُسرو<هو سَرو ؛ گُمان می رَوَد ریشه یِ " خُجَه " به اَرَبی بُرده شُده وَ "حُجَّت" واگویی شُده باشَد.)
خَرامیدَن:خَرام-اَنده=خَرامَنده*
خَراشیدَن:خَراش-اَنده=خَراشَنده*
خَرَفتَن،خَرَویدَن:خَرَو-اَنده=خَرَوَنده*
(خَرَفتَن:خَ-رَفتَن:پیش وَندِ کُهَنِ خَ= به سویِ بیرون که دَر لاتینی -ex می گویَند ، دَر پارسی واتِ x را خ یا ش می گُفتَند،مانَندِ: xerxes = خَشایا رَشا (خَشایارشاه نادُرُست اَست زیرا خَشایا چِهرِ باستانیِ شاه اَست وَ رَشا هَم راستی اَست ، پَس به پارسیِ نو:شاهِ راستی/ راستین؛ دَر این جا هَم خَرَفتَن=بیرون رَفتَن اَست ، چه گونِگیِ اَرَبیده شُدَنِ آن: خَرَواک(خَ-رَو اَز رَفتَن وَ پَس وَندِ -آک مانَندِ خوراک،پوشاک…پَس خَرَواک بیرون رَفته ها: خَرَواک<خَراک<خَراج اَز این واژه ریشه یِ سه تاییِ خَرَجَ بَرگِرِفته شُده وَ با رَوِشِ شِکافتاری وُ ریختاری این واژه ها بَرساخته شُده اَند که دیگَر پارسی نیستَند: خارِج،خُروج،مَخرَج،اِخراج،اِستِخراج،خَرج،مَخارِج…)
خَریدَن:خَر-اَنده=خَرَنده*
(شایَد چون خَر دَر خَرَنده به جانِوَرِ دِرازگوش یا اَسبَک که خَر باشَد مانِستِگی دارَد این ریختار به کار بُرده نَشُده اَست، ریختارِ خَرَنده مِتلِ/مِثلِ فُروشَنده وَ خَریدار مانَندِ فُروختار اَست.)
خَزیدَن:خَز-اَنده=خَزَنده
خُفتَن،خوابیدَن:خواب-اَنده=خوابَنده*
(بِه تَر اَست خابیدَن وَ خابَنده نِوِشته شَوَد چون خاب می گوییم نَه خواب!)
خُسبیدَن:خُسب-اَنده=خُسبَنده*
خَستَن/خَستیدَن:خَست-اَنده=خَستَنده*
خُشکیدَن:خُشک-اَنده=خُشکَنده*
خَشمیدَن:خَشم-اَنده=خَشمَنده*
خَشیدَن:خَش-اَنده=خَشَنده*
خَفیدَن:خَف-اَنده=خَفَنده*
خَلیدَن:خَل-اَنده=خَلَنده*
(واژه یِ خَلالِ دَند(آن):خَل-آل مانَندِ پوشال وَ خَلیگ(خَلیج)پارسی اَند.)
خَمیدَن:خَم-اَنده=خَمَنده*
خَندیدَن:خَند-اَنده=خَندَنده*
خُنیدَن:خُن-اَنده=خُنَنده*
(واژه هایِ خُن دَر خُنیاگَری وَ خوان هَم ریشه با phone لاتینی اَند.)
خواستَن،خواهیدَن:خواه-اَنده=خواهَنده(طالِب)
(بِه تَر اَست خاستَن وَ خاهیدَن نِوِشته شَوَد زیرا این گونه واگُفته مط شَوَد)
خاستَن،خیزیدَن:خیز-اَنده= خیزَنده*
خوردَن:خور-اَنده=خورَنده
خوشیدَن:خوش-اَنده=خوشَنده*(تَکثیر کُنَنده)
خیریدَن:خیر-اَنده=خیرَنده*(لَجوج، یِک دَنده)
خیسیدَن:خیس-اَنده=خیسَنده*
با هَم اَندیشی وَ هَم دِلیِ پارسی دوستان می تَوان به ویژه دَر زَمینه یِ واژه هایِ دانِشی وَ دانِشوَرانه(عِلمی)واژه هایِ پارسی را بَرابَرِ واژه هایِ بیگانه یِ اَرَبی،اِنگلیسی وَ فَرانسَوی نَهاد.
تَن وُ مان دُرُست باشید♡

]]>