پارسیانجمن: استاد معین دستورِ پارسی را بر پایهی درستِ اوستا، پارسه (پارسیِ باستان) و پارسیگ (پهلوی) نهاد. کارِ معین پایهای شد تا استادانی دیگر چون زندهیاد استاد پرویز ناتل خانلری در نبیگِ «تاریخِ زبانِ فارسی» این روش را پی گیرند و به سامانی بهتر برسانند.
پارسیانجمن: آن چه استاد معین در دههی ۳۰ انجامید و به پایان رساند، این پنج نبیگِ(کتابِ) دستور است: ۱. «قاعدههای جمع در زبانِ فارسی» (۱۳۳۱)؛ ۲. «اسمِ مصدر، حاصلِ مصدر» (۱۳۳۲)؛ ۳. «اضافه، بخشِ نخست» (۱۳۳۲)؛ ۴. «اضافه، بخشِ دوم» (۱۳۳۰)؛ ۵. «مفرد و جمع، معرفه و نکره» (۱۳۳۷).
پارسیانجمن: استاد محمدِ معین بر آن بود که یادداشتهای دستوریِ خویش را گرد آورد و آن را در برنامهای سامامند به نامِ «طرحِ دستورِ زبانِ فارسی» یکبهیک چاپ کند تا در انجام دستورِ فراگیرِ زبانِ پارسی را، چنان که خود بدان رسیده بود، بنویسد که زندگیِ کوتاهش این زمان را بدو نداد.
«زبانِ پارسیگ (پهلوی): دستورِ زبان، واژهسازی و واجشناسی» نوشتهی رَهامِ اشه و گردانشِ مریمِ تاجبخش و بزرگمهرِ لقمان، به پارسیِ سره، به چاپِ سوم رسید.
شهربراز: در این جستار به واژهشناسی سندل و صندل و صندلی میپردازم و میبینیم که هر سه واژه پارسیاند.
پارسیانجمن: بردسیر در نیمروزِ(جنوبِ) کرمان جای دارد و همسایه با شهرستانهای رفسنجان، سیرجان، بافت و جیرفت است. گویا بنیادِ این شهر را اردشیرِ بابکان نهاده و در زمانِ ساسانیان «وِهاردشیر» نام داشته است. از این شهر بزرگانی چند چونان میرزا آقاخانِ کرمانی برآمدهاند.
آن چه در این «واژهنامهی گویشِ بردسیر» فراهم شده واژههایی است که دههها پیش در بردسیر کاربرد داشته، ولی امروزه کموبیش بیشترِآنها فراموش شدهاند.
پارسیانجمن: «فرهنگِ شاهنامه» نوشتهی صادقِ رضازادهی شفق (زادهی ۱۲۷۴ در تبریز – درگذشتهی ۷ شهریور ۱۳۵۰ در تهران) پژوهشگر، گردانشگر و سیاستمدارِ نامی است.
رضازادهی شفق کوشیده است تا واژههای دشوارِ شاهنامه را در فرهنگِ خود به دست دهد. در این میان، همچنین به ریشهی برخی از واژهها نیز پرداخته و کوشیده است تا برایِ هر واژه گواههایی از سرایندگانِ دیگر بیاورد.
پارسیانجمن: تیرماه امسال، پنجاهمین سالِ خاموشیِ دکتر محمد معین است، استادی که دلبستهی زبانِ پارسی و فرهنگِ ایرانی بود و، چونان که شاگردش صدرالدین الهی از اوی آورده، دربارهی پارسیِ نو گفته است: «این زبان که امروز به آن سخن میگویید از شگفتیهای روزگار است. زبانی که بعد از هزار سال هم چنان مفهوم و تازه باشد نشانهای از ابدیت است.»
پارسیانجمن: یکی از خویشکاریهای فرهنگستانِ زبانهای ایران نمونهبرداریِ همهسویه از گویشهای ایرانی بود. در این راستا کوشش شد تا از شمارهی گویشهای ایرانی، شمارهی سخنگویانِ هر یک از این گویشها، سرزمین و پراکندگیِ هر یک از گویشهای ایرانی و ویژگیهای بنیادیِ هر یک از آنها آگاهیهایی درخور گردآوری و نوشته شود. در این برنامه بود که این نبیگ (گویشهای پیرامونِ کاشان و محلات) سامان یافت و …
پارسیانجمن: «آذری» به گویشِ کهنِ آذربایجان که گویشی از زبانِ پارسی بوده است گفته میشود. با ترکتازیِ ترکان به ایرانزمین، آذری از نیمهی سدهی یازدهمِ مَهی(قمری) جایِ خود را به زبانِ ترکی داد.
در این جستار «حسین نوین رنگرز»، استادِ دانشگاه و نویسنده و پژوهشگرِ زبان و تاریخ، به پیشینهی تاریخیِ «آذری» پرداخته است.