واژه‌گزینی و چرایی پرهیز از واژه‌های آشنا

کورش جنتی: گاه پیش می‌آید که در برخورد با نوواژه‌ای ناآشنا، هم‌ارز و برابرنهادۀ آشناتری را پیشنهاد می‌کنند و می‌پرسند چرا با داشتن هم‌ارز ساده‌تر، شما نوواژه‌ای دیریاب را پیشنهاد می‌کنید.

بارگیریِ «دستورِ دبیره‌ی پارسیِ تاجیکستان»

پارسی‌انجمن: تا زمانی که دبیره‌ی پارسی به تاجیکستان بازگردد، بازگشتی که آرزوی پارسی‌زبانانِ جهان است، چاره‌ای جز سامان دادن به دبیره‌ی سیریلیکِ کنونی که پارسیِ فرارود را با آن ‌نویسند نیست.
شیوه‌نامه‌ی زیر، دستورِ نگارشِ زبانِ پارسی به دبیره‌ی سیریلیک است که در سومِ سپتامبرِ سالِ ۱۹۹۸ به تصویبِ جمهوریِ تاجیکستان رسیده است.

نشست کانال‌های زبان و ادب فارسی دربارهٔ جایگاه و نقش فرهنگستان

بیست‌ونهم اردیبهشت، نخستین نشست کانال‌های زبان و ادب فارسی به‌میزبانی چشم‌وچراغ برگزار شد. این نشست، با باشندگی نمایندگان کانال‌های «پارسی‌انجمن»، «پارسی در برابر فارسی»، «خانهٔ ویراستار»، «فرهنگ‌ور» و «ویراویراست» برگزار شد و باشندگان دربارهٔ جایگاه و نقش فرهنگستان زبان و ادب فارسی رایزنی کردند.

«هسته و وابسته» یا نام‌واژگانِ «هسته‌بنیاد»

جاوید اشکانی: زبان پارسی از شاخه زبانهای هندواروپایی است که سه دوره باستان، میانه و نو را پشت سر گذاشته است. زبان پارسی یکی از گنجینه‌های بر جای مانده ارزشمند جهان است که هم توان واژه‌سازی دارد و هم دارای دستگاه دستوری روشن است. با همه‌ی این، بسیاری از دستورنویسان ایرانی، آگاهانه، نامهای پارسی را نادیده گرفته، به جای آنها نامهای دستور عربی را در نوشتار خود می‌آورند.

پاسخی به ریشخندکنندگان واژه‌های فرهنگستان

کورش جنتی: بارها دیده‌ایم که برخی واژه‌های زبان پارسی و به ویژه شماری از نوواژه‌ها را دستاویز خنده وسرگرمی قرار می‌دهند. بی‌گمان کسی که از جایگاه و ارزش زبان پارسی و نقش برجستۀ آن در نگاهداشت فرهنگ ایرانشهری و یکپارچگی سرزمینی ایران آگاه باشد، روی خوشی به چنین شوخی‌هایی نشان نمی‌دهد.

بارگیریِ «واژه‌های معرب در منتهی‌ الاربِ» کیا

پارسی‌انجمن:‌ «واژه‌های معرب در منتهی ‌الاربِ» گردآوریِ صادق کیا، استادِ پیشینِ دانشگاهِ تهران و فرنشینِ فرهنگستانِ زبانِ ایران در زمانِ محمدرضاشاه پهلوی، است.
استاد کیا در پیشگفتار چنین نوشته است: «معرب واژه‌ای است که از زبانی دیگر به زبانِ عربی راه یافته باشد، خواه به همان صورتِ اصلی به کار رفته باشد خواه در آن دگرگونی پدید آمده باشد. این گونه واژه‌ها در عربی فراوان است …

بارگیریِ نامه‌ی فرهنگستان ۲ (سالِ سوم و چهارم و پنجم، ۶-۱۳۲۴)

پارسی‌انجمن: از نامه‌ی فرهنگستانِ ایران، به سردبیریِ حبیب یغمایی، در سالِ نخست چهار شماره، در سالهای دو و سوم هر سال دو شماره و در سالهای چهارم و پنجم هر سال یک شماره، و روی‌هم‌رفته ۱۰ شماره، چاپ شده است که اینک «پارسی‌انجمن» آن را دسترسِ خوانندگان نهاده است.

بارگیریِ نامه‌ی فرهنگستان ۱ (سالِ نخست و دوم، ۳-۱۳۲۲)

پارسی‌انجمن: نامه‌ی فرهنگستان گاهنامه‌ی فرهنگستانِ ایران بود؛ فرهنگستانی که در ۲۹ اردیبهشت‌ماهِ ۱۳۱۴ به فرمانِ رضاشاه در راستای پاسداری و پالایشِ زبان و دبیره‌ی پارسی بنیاد گذاشته شد و تا سالِ ۱۳۳۳ کوششهای خود را دنبال ‌کرد.

برابرنهاده‌هایی برای وام‌واژه‌های «صنعت»، «تولید» و «اختراع»

کورش جنتی: در این نوشتار کوتاه برآنیم تا با بهره بردن از گنجینۀ واژگانی زبان پارسیگ (پارسی میانه) برابرنهاده‌هایی را برای واژه‌های «صنعت» و «تولید» پیش نهیم (بی‌گمان با جستجو در گنجینۀ واژگانی همۀ زبان‌های ایرانی می‌توان به فهرست‌ بلندبالاتری در این زمینه دست یافت) و …