ویژهنامهی «پارسیانجمن»: زبانِ پارسی در فرارود
در این ویژهنامه، «پارسیانجمن»، در جُستارهایی چند، به زبان و ادبِ و دبیرهی پارسی در فرارود و نیز چهبود و چیستیِ تاجیکان از نگاهِ تاریخی و فرهنگی و زبانی میپردازد.
دسته: دبیره پارسی
زبان و خطِ ما
دکتر جلال متینی: اگر پهلوان پیری را ببینید که در روزگار جوانی پیروزیها دیده و نامش در سراسر جهان پیچیده و اکنون سالخورده و ناتوان شده و بازیچهی دست کودکان کوچه و بازار گشته چنان که هر یک به بهانهی دستگیری آزارش میدهند و به چاله و سنگلاخش میافکنند، آیا جوانمردی، شما را بر آن نمیدارد که به دفاع از او برخیزید و از چنگ طفلان شریر یا نادان نجاتش دهید؟ پس چرا از زبان فارسی دفاع نمیکنید؟ …
پاسخِ فرنشینِ فرهنگستانِ دانشهای تاجیکستان به نامهی سرگشادهی پارسیانجمن
فرهاد رحیمی، فرنشینِ فرهنگستانِ دانشهای تاجیکستان (رئیس آکادمی علوم تاجیکستان)، به نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان پاسخ داده است که به دنباله میخوانید.
بازتابِ نامهی سرگشادهی «پارسیانجمن» در رسانهها
نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان بازتابهایی چند در رسانهها داشت. «عصر ایران» در گزارشی با برنامِ «نامۀ دانشوران زبان پارسی به مقامات تاجیکستان: زبان پارسی تاجیکی را جایگزین زبان روسی کنید» بدین نامهی سرگشادهی پارسیانجمن پرداخت. تارنما و روزنامهی «مردمسالاری» نیز در گزارشی با برنامِ «درخواست استادانِ زبان و ادبِ پارسی از مقاماتِ تاجیک: خطِ پارسی را به تاجیکستان بازگردانید» بدین نامه پرداختند.
نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان
میدانیم که سدهی بیستم سدهای بسیار تلخ و دردناک برای زبانِ پارسی در آسیای میانه یا فرارودان بود. در این سده، زبانِ پارسی در تاجیکستان ضربههایی بسیار سخت خورد، آسیبهایی بسیار دید، و سست و ناتوان گردید. اکنون، در زمانِ فرخندهی استقلال، امید است که آنچه زبانِ ما در سدهی بیستم از کف داد در سدهی بیستویکم دوباره به دست آورد …
ویژهنامهی «پارسیانجمن»: زبانِ پارسی در تاجیکستان
در این ویژهنامه «پارسیانجمن» در جُستارهایی چند به زبان و ادبِ و دبیرهی پارسی در فرارود و نیز چهبود و چیستیِ تاجیکان ازنگرِ تاریخی و فرهنگی میپردازد.
دبیره در ایرانزمین
پارسیانجمن: حسن رضائی باغبیدی در این نوشته پیشینهی دبیره در ایرانزمین را از شش هزار سالِ پیش بدینسو نشان داده است. وی از دبیرههای فرتورنگار و میخیِ ایلامی آغازیده و سپس دبیرههای گوناگونِ زبانِ پارسی ـ پارسه (پارسیِ باستان)، پارسیگ (پهلوی) و پارسیِ دری ـ و نیز دیگر زبانهای ایرانی همچون اوستایی، پارتی، بلخی، خوارزمی، سُغدی، خُتَنی و تُمشُقی و … را یک به یک بررسیده و نمونههایی از آنها به دست داده است.
شاهتیمور، عینی، لاهوتی و دگرگونی دبیره در سُغد و خوارزم
دکتر شروین وکیلی: دگرگونی دبیره از پارسی به لاتین در سُغد و خوارزم کاری سخت نابخردانه بود و هر بینندهای خردمند و نایکسویهنگر درمییافت که آماج از انجام این کارْ نادان نگه داشتنِ مردم و بریدن شاهرگ هویت فرهنگیشان است.
بارگیری «فرهنگ املایی خط فارسی»
پارسیانجمن: جدانویسی یا پیوستهنویسی واژههای آمیخته[=مرکب] و جدامد[=مشتق] یکی از دشواریهای دبیرهی پارسی است. «فرهنگ املایی خط فارسی» که به کوشش دکتر علیاشرف صادقی و زهرا زندی مقدم فراهم شده پاسخی است بر این دشواری. آنان با پیروی از «دستور خط فارسی» فرهنگستان کوشیدهاند تنها واژههایی را که جدانویسی یا پیوستهنویسی آنها بایسته است آیینمند سازند و شیوهی نگارش واژههای دیگر را به نویسندگان وانهادهاند.
استاد فرهوشی: خط فارسی شاهکار است
دکتر بهرام فرهوشی: خط ما ویژگیهای شکلنگاری دارد… خط هرقدر بیشتر بتواند به واژه شکل معین بدهد زودتر خوانده و نوشته میشود… از خوبیهای خط فارسی کوتاهنویسی واژهها و «اقتصاد مغزی» آن است.