بررسی گسترهی زبان پارسی در جهان در گفتوگو با حسن انوشه
پژوهشگر تاریخ دانشگاه کمبریج میگوید که گسترهی زبانِ پارسی، از هند و قرقیزستان تا بوسنیوهرزهگوین و از دربار هند تا عثمانی، همه را دربرمیگرفته است.
پژوهشگر تاریخ دانشگاه کمبریج میگوید که گسترهی زبانِ پارسی، از هند و قرقیزستان تا بوسنیوهرزهگوین و از دربار هند تا عثمانی، همه را دربرمیگرفته است.
بزرگمهرِ لقمان: اُروَرِ پارسیگ هر چند در برخی از نوشتههای کهنِ پارسی و نیز فرهنگهایی چند دیده شود، لیک در پارسی رواگی چندان نیافته است. این واژه را توان به ریختِ «اُلوَر» در پارسیِ کاشان یافت که به پرتوِ مادی اندر این گویش بر جای مانده است.
کورش جنتی: برکامۀ همۀ دشمنیها و سختگیریها، زبان پارسی و جشنهایی چون نوروز بر جای ماندند و در بیش از هزار سال گذشته چون دژی استوار نگاهبان و نگاهدار فرهنگ و هویّت ایرانشهری شدند. امروز ایرانیان و ایرانیتباران، به گونهای روزافزون، به اهمیت بازگشت به اندیشهها و آیینهای باستانی خود، آگاهی مییابند. کوشش در راه زنده کردن جشنها و همچنین کوشش در راستای پاکسازی زبان پارسی از واژههای بیگانه نمودهایی از این رستاخیز فرهنگی است.
پارسیانجمن: دکتر رضا امینی در جُستارِ «چالشهای امروزِ زبانِ فارسی» به دشواریهای پیشِ روی زبانِ پارسی از دو سویهی زبانی و نازبانی پرداخته است.
مریم تاجبخش و بزرگمهر لقمان: زبانِ «پارسی» دنبالهی زبانِ «پارسیگ» (پهلوی) و آن نیز دنبالهی زبانِ «پارسه» (پارسیِ باستان) است. زینرو، پارسیشناسی بی پارسیگشناسی شدنی نباشد. با پارسیگآگاهی است که به شناختی ژرف از پارسی توان دست یازیدن. چه نه تنها از چشمِ پارسیگ به پارسی نگریستن نگریستن به جان و جهانِ خویش با چشمانِ خویشتن است که با پارسیگدانی است که اندریافتِ چگونگیِ دستورِ زبانِ پارسی آسان شود و گرههای ناگشوده گشوده گردد.
فرهاد رحیمی، فرنشینِ فرهنگستانِ دانشهای تاجیکستان (رئیس آکادمی علوم تاجیکستان)، به نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان پاسخ داده است که به دنباله میخوانید.
نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان بازتابهایی چند در رسانهها داشت. «عصر ایران» در گزارشی با برنامِ «نامۀ دانشوران زبان پارسی به مقامات تاجیکستان: زبان پارسی تاجیکی را جایگزین زبان روسی کنید» بدین نامهی سرگشادهی پارسیانجمن پرداخت. تارنما و روزنامهی «مردمسالاری» نیز در گزارشی با برنامِ «درخواست استادانِ زبان و ادبِ پارسی از مقاماتِ تاجیک: خطِ پارسی را به تاجیکستان بازگردانید» بدین نامه پرداختند.
پارسیانجمن: دورهی فشردهی آموزشِ زبانِ سُغدی در «آکادمیِ علومِ تاجیکستان» در دوشنبه پایان گرفت.
در این دورهی فشرده، رَهام اَشه، استادِ نامدارِ فرهنگ و زبانهای آریایی، به دانشجویان دبیره، دستورِ زبان، واژهسازی و واجشناسیِ زبانِ سغدی را آموزش داد و نمایشگاهی از بَرماندهای سغدی نیز برپا داشت.
میدانیم که سدهی بیستم سدهای بسیار تلخ و دردناک برای زبانِ پارسی در آسیای میانه یا فرارودان بود. در این سده، زبانِ پارسی در تاجیکستان ضربههایی بسیار سخت خورد، آسیبهایی بسیار دید، و سست و ناتوان گردید. اکنون، در زمانِ فرخندهی استقلال، امید است که آنچه زبانِ ما در سدهی بیستم از کف داد در سدهی بیستویکم دوباره به دست آورد …
پارسیانجمن: دُژاندریافتی(سوءتفاهمی) در کار است که گروهی از ایرانیان را «فارس» مینامد. بر پایهی این برداشتِ نادرست، «مردمِ فارس» به دیگران ـ اَی(یعنی) ترکزبانان، عربزبانان، کردان، لُران، بلوچان، ارمنیان، گیلانیان، مازندرانیان، زردشتیان و … ـ ستم روا میدارند. در این جستار، کتایون مزداپور روشن میسازد و برمینماید که چنین گمانی در بنیاد نادرست و ناروا است.