پارسیانجمن: احمد کسروی تبریزی ـ تاریخنگار، زبانشناس و اندیشمند ـ از سرهنویسان بنام بود که با چیرگی بر برخیاز زبانهای ایرانی و فرنگی و نیز با دانشی گسترده در زمینهی زبانشناسی، واژههای بسیاری را زِ نو زنده کرد یا برساخت که بخشی از آنها اکنون در گفتار و نوشتار روزانهی پارسیزبانان به کار میرود.
دکتر پرویز ناتل خانلری: زبان دری پس از غلبهی تازیان در نواحی غربی و جنوبی کمتر به کار رفت و در مشرق و شمال شرقی به سبب آنکه از مرکز خلافت اسلامی (دمشق و سپس بغداد) دورتر بود و همچنین به آن سبب که ماموران دولت ساسانی به آن نواحی انتقال یافته بودند بیشتر دوام یافت و در اولین فرصتی که برای پدیدآمدن حکومتهای مستقل یا نیمهمستقل ایرانی دست داد همان زبان رسمی دستگاه ساسانی مبنای زبان رسمی و اداری و سپس ادبی و علمی قرار گرفت و گویشهای محلی دیگر در مقابل آن جلوهای نکردند و چنین مقامی به دست نیاوردند.
پارسیانجمن: زهرا زندی مقدم در جُستار «نگاهی به سنت دستورنویسی در زبان فارسی» کوشیده است تا دستورهای نامداری که تا به امروز دربارهی زبان پارسی همروزگارِ ما نوشته شدهاند بررسد.
در این بررسی ۵۹ نبیگ[=کتاب] دستور (۱۳ نبیگ به زبان انگلیسی و ۴۶ نبیگ به زبان پارسی) بررسی شدهاند.
پارسیانجمن: زبان پارسی باستان در شاخه زبانهای ایرانی از گروه زبانهای هندوایرانی خانواده زبانهای هندواروپایی جای دارد. این زبان به زبان پارسیگ (پهلوی) دگرگونی یافت که زبان ادبی و دیوانی شاهنشاهی ساسانی بود و سپس به زبان پارسی نو دگر شد. این زبان از زبان نیاایرانی (زبان ایرانی باستان) سرچشمه گرفتهاست.
آهنگ امیرحسین اکبری شالچی از جُستار «واژههای فریبکار در پارسی افغانستان» به دست دادن برخی از واژههای پارسی افغانستانی است که میتواند دیگر پارسیزبانان را به برداشتی دیگرگونه یا نادرست بکشاند.
پارسیانجمن: بیشتر نویسندگان مسلمان زبان پارسیگ را پهلوی/ فهلوی مینامیدند و در برخی نوشتههای کهن عربی که از فهلویه یا فارسیه یاد شده خواست زبان پارسی میانه یا پارسیگ بوده است.
زندهیاد احمد تفضلی در این جستار ـ که لیلا عسگری و فضلالله پاکزاد به فارسی گرداندهاند ـ نمونههایی از این دست به ویژه از «تاریخ قم» و «محاضرات الادبا» به دست داده است.
پارسیانجمن: برای گردآوری دادههای ارزنده از فرهنگ و زبان و ادب ایران باستان، میانه و نو جستارهای گوناگونی میان سالهای ۱۸۹۵ تا ۱۹۰۴ از سوی دانشمندان ایرانشناس بنام و استادان برجستهی فرهنگ و زبانهای آریایی نوشته و چاپ شد که با نام «بنیاد دانشهای وابسته به زبانهای ایرانی»[=اساس فقهاللغه ایرانی] شناخته میشود و ارزش دانشی آنها تا به امروز زبانزد استادان فرهنگ و زبانهای ایرانی است. نبیگ «تاریخچهی واجهای ایرانی» بخشی از همین پژوهشهاست که پس از سدواندی سال دکتر واهه دومانیان آن را به پارسی گردانده است.
پارسیانجمن: در این جُستار دکتر کامران کسائی برآن است تا نمونههایی از واژههای پارسیِ پرکاربردی را که امروزه آگاهانه یا ناآگاهانه عربی پنداشته میشوند و در گفتار و نوشتار بیشتر به شیوهی واژههای تازی و ساختار آن زبان با آنها رفتار میشود بررسد و نیز برنماید که این واژهها اگرچه به نگر عربی میآیند لیک ریشهی پارسی دارند. وی همچنین روندی را که به عربی پنداشته شدن این واژهها انجامیده میشناساند.
شهربراز: امروزه بیشتر در زبان پارسی گاههای خوراکِ روزانه را «صبحانه» و «ناهار» و «شام» میگوییم، ولی در بسیاری از شهرها و نیز گویشها نامهای دیگری هم به کار میرود. در اینجا چند نام (ناشتایی، چاشت، ناهار و شام) را برمیرسم.
پارسیانجمن: نبیگی که در زیر میآید دربردارندهی جستارهای پژوهشی زبانشناسانهی استاد ماهیار نوابی است که به کوشش محمود طاووسی با نام «مجموعه مقالات ۱» در شمارهی پنجاهم گنجینهی دستنویسهای پهلوی و پژوهشهای ایرانی چاپ شده است.