دومنیکو اینجنتیو: «زبان فارسی قدیمیترین زبان رایج در جهان است و قدمت آن البته از تمامی زبانهای دنیا بیشتر است. ایرانیان هربار که دولتهای ملیشان توسط خارجیها سقوط کرد، برای جلوگیری از سقوط ملت بودنشان، از زبان فارسی همیشه با قدرت بالایی استفاده کردند و اجازه سقوط خودآگاهی ملیشان را ندادند. شاید طلسم زبان فارسی همین خودآگاهی ملی ایرانیان است.»
پارسیانجمن: «تاریخِ ادبیاتِ ایران پیش از اسلام» نوشتهی استادِ جانباختهی دانشگاهِ تهران، دکتر احمد تفضلی، است. این نبیگ فهرستی از سدها نبیگی است که از ایرانِ باستان به امروز رسیده، به همراهِ چکیدهای از درونهی آنها. این نبیگ و دیگر مانندانِ آن به تنهایی پاسخیاند به کمخوانانِ پرگو و دژآگاهانی که گویند ایرانیان باستان نوشتهای نداشتهاند!
در این جُستار رضا محمدی، چامهسرا، به کوتاهی بدین پرسشها میپردازد که چرا پارسی که روزگاری زبانِ ادبی، دانشی و دیوانیِ شبهقارهی هند بود از آنجا رخت بربست و نیز در هندوستان و پاکستانِ امروز، پارسی چه روزگاری را سپری میکند.
پارسیانجمن: عزیز حکیمی، روزنامهنگار و نویسندهی هراتی، در این جُستار به نادرستیهای دستورزبانی، نوشتاری و گفتاریِ زبانِ پارسی در افغانستان میپردازد و چرایی این نادرستیها را واکاوی میکند و نشان میدهد که چگونه این نادرستنویسی در افغانستانِ امروز هنجار گردیده است.
پژوهشگر تاریخ دانشگاه کمبریج میگوید که گسترهی زبانِ پارسی، از هند و قرقیزستان تا بوسنیوهرزهگوین و از دربار هند تا عثمانی، همه را دربرمیگرفته است.
فرهاد رحیمی، فرنشینِ فرهنگستانِ دانشهای تاجیکستان (رئیس آکادمی علوم تاجیکستان)، به نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان پاسخ داده است که به دنباله میخوانید.
نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان بازتابهایی چند در رسانهها داشت. «عصر ایران» در گزارشی با برنامِ «نامۀ دانشوران زبان پارسی به مقامات تاجیکستان: زبان پارسی تاجیکی را جایگزین زبان روسی کنید» بدین نامهی سرگشادهی پارسیانجمن پرداخت. تارنما و روزنامهی «مردمسالاری» نیز در گزارشی با برنامِ «درخواست استادانِ زبان و ادبِ پارسی از مقاماتِ تاجیک: خطِ پارسی را به تاجیکستان بازگردانید» بدین نامه پرداختند.
میدانیم که سدهی بیستم سدهای بسیار تلخ و دردناک برای زبانِ پارسی در آسیای میانه یا فرارودان بود. در این سده، زبانِ پارسی در تاجیکستان ضربههایی بسیار سخت خورد، آسیبهایی بسیار دید، و سست و ناتوان گردید. اکنون، در زمانِ فرخندهی استقلال، امید است که آنچه زبانِ ما در سدهی بیستم از کف داد در سدهی بیستویکم دوباره به دست آورد …
پارسیانجمن: دُژاندریافتی(سوءتفاهمی) در کار است که گروهی از ایرانیان را «فارس» مینامد. بر پایهی این برداشتِ نادرست، «مردمِ فارس» به دیگران ـ اَی(یعنی) ترکزبانان، عربزبانان، کردان، لُران، بلوچان، ارمنیان، گیلانیان، مازندرانیان، زردشتیان و … ـ ستم روا میدارند. در این جستار، کتایون مزداپور روشن میسازد و برمینماید که چنین گمانی در بنیاد نادرست و ناروا است.
این پژوهش به بررسیِ جاینامهای آذربایجان در نوشتههای تاریخیِ روزگارِ صفویه، همچون صفوهالصفا و صریحالملک، میپردازد و نشان میدهد که بیشتر جاینامهای آذربایجان واژههای پارسی بودهاند که سپستر ترکی گردیدهاند و همچنین گواههایی ارزشمند دربارهی دگرگونیِ زبانیِ آذربایجان فرادستِ پژوهندگان مینهد.