دسته: ایرانشهر

استان‌های دوازده‌گانه‌ی عراق در زمان ساسانیان و خلیفه‌های مسلمان:
استان «شادفیروز» یا «شاذفیروز»؛ استان «شادهرمز»؛ استان «شادقباد»؛ استان «بازیجان‌خسرو»؛ استان «شادشاپور» یا «کسکر»؛ استان «پادبهمن»؛ استان« بالا»؛ استان «اردشیر بابکان»؛ استان «زاب‌ها» یا استان «به‌دیو یاسفان»؛استان «بهقباد بالا»؛ استان «بهقباد میانه»؛ استان «بهقباد پایین»

هویت ایرانی مردم عراق تا سده‌ها پس از اسلام هنوز چشمگیر و آشکار بود. یکی از نمودهای این هویت جاینام‌های این سرزمین است. گی لسترنج گزیده‌ی کتاب‌های جغرافی‌دانانی چون ابن‌خردادبه و قدامه و مَقدسی را در کتاب خود (جغرفیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی) گردآورده است.

اگر بخواهیم جمله‌ی فرضیِ «ایل قشقایی از ده‌ها باب و صدها طایفه پدید آمده است» را به زبان فارسیِ پیش از سده‌های ششم و هفتم بگویم، به جای «ایل» و «باب» و «طایفه» چه واژه‌هایی باید به کار برد؟

ایرج افشار در کتاب خواندنی و پربار مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران می‌نویسد: «ایل واژه‌ای است ترکی‌مغولی که هم به جای اسم و هم به جای صفت به کار می‌رود و معنی آن صلح، انقیاد، قوم، طایفه، ملت، رعیت و مردم می‌باشد. این لغت از عهد مغولان مکرر به کار رفته و ایلی به معنای انقیاد و متابعت نیز استعمال شده است. … لغت عشیره که مترادف ایل می‌باشد واژه‌‌ای عربی است و به معنی برادران و تبار و نزدیکان از جانب آبا (=پدران) می‌باشد و جمع آن عشایر و عشیرات است. عشیره، اسم فارسی مأخوذ از عربی به معنی خویشان و نزدیکان و تبار اهل خانه و قبیله و طایفه است.»
پرسش این است: پیش از یورش عرب‌ها و مغول‌ها به ایران، مردم این سرزمین کوچ‌نشینان را چه می‌نامیدند؟

دعوای ترکیه‌ای‌ها و چینی‌ها بر سر ایغورهای چین بارها در رایاسپهر (فضای مجازی) رخ داده است. در اینجا، یک چینی خطاب به یک ترکیه‌ای می‌نویسد:
ترکیه‌ی مدرن یک «یتیم روحی» است که از نظر تاریخی، نژادی و جغرافیایی کاملاً گم‌گشته است. آن‌ها خود را وارثان بزرگ سواران ترک می‌دانند، اما علم مدرن و تاریخ بی‌رحمانه ثابت می‌کند که آن‌ها گروهی از «هیولاهای دوخته‌شده» هستند که با پوست ترکی، خون یونانی، در خانه‌های ارمنی زندگی می‌کنند، رؤیاهای اروپایی می‌بینند، در عین حال، برای اثبات دیرینگی نژاد خود حاضر به یک آزمایش ژنتیک ساده هم نیستند.

میلاد عظیمی: افراسیاب نمی‌خواست هیچ ردّ و نشانی از خون سیاوش بماند. می‌دانست که خون سیاوخش نمی‌خسبد؛ رونده و رویاننده است. چون بر خاک بریزد از آن گیاه خواهد رست، و آن گیاه بر خواهد داد …

گفت‌وگوی پیمان متین با گارنیک آساتوریان: ایران یک ساخت طبیعی چند هزارساله است. هیچ قسمتی از این سرزمین و هیچ قومی از آن طی جریانات سیاسی یا جنگ و تجاوز به آن ملحق نشده است. هر که در این خطه زندگی می‌کند در آنجا ساکن بوده و به وجود آمده است.

دکتر محمّد جواد مشکور: در این گفتار کوشیده‌ام از روی مدارک تاریخی و محکم و دنیاپسند که سلسله روایات آنها از قرن‌ها پیش تا به امروز ادامه داشته است، تاریخچۀ نام واقعی «خلیج‌ فارس» را ارائه کنم.

پارسی‌انجمن: «فرهنگِ ایرانِ باستان» گردآوردی از جستارهای گرانسنگِ استادِ زنده‌یاد ابراهیمِ پورداود –ایرانشناس، اوستاشناس و استاد فرهنگ و زبانهای کهنِ ایرانی- است که همان گونه که از نامِ نبیگ برمی‌آید، روشنگری‌ای است دانشی در زمینه‌ی واژه‌های پیونددار با فرهنگِ ایرانِ کهن.

کورش جنتی: استوار بودن پیوندهای تاریخی، عاطفی، فرهنگی و زبانی مردمان جای جای ایرانشهر پدیده‌ای یکتا و بی‌مانند است. سِتُرگی و ریشه‌دار بودن این پیوند به اندازه‌ای است که هزار سال پیش ناصر خسرو قبادیانی که زادۀ شهر کوچکی به نام قُبادیان، در تاجیکستان امروزی، است شخصی را در شهر آذربایجان که هزاران فرسنگ دورتر از قبادیان است هم‌تبار و هم‌میهن خود می‌داند.

پارسی‌انجمن: در این گفت‌وگو، استاد یکی از بدبختیهای تاجیکستان را از میانِ رفتنِ دبیره‌ی پارسی می‌داند و می‌گوید که شوروی هم سمرقند و بخارا را از ایرانیانِ فرارود گرفت و هم دبیره‌ی پارسی را. وی به دنباله به چرایی بازگرداندنِ دبیره‌ی پارسی به تاجیکستان می‌پردازد و …

پارسی‌انجمن: «جُستارنامگ» که گردآوردی از جستارهای مزدا تاج‌بخش و بزرگمهرِ لقمان است، چاپ شد.
جستارنامگ به دو بخش است: زبان‌پژوهی و ایرپژوهی.