دکتر ضیاالدین هاجری: دگرش یکی از دیدمانها و بهری ارزشمند از «دستورزبان پارسی» است و نباید بههیچرو از آن بسادگی گذشت. در بیشتر دستورها بدین نکته نگرش نشده و بسا استادان و کارشناسان ارجمند زبان و ادب پارسی هم در آموزگاهها بدان نمیپردازند. شایسته است بدانیم که «دگرش» کلیدکار و پایه و مایهی «واژهشناسی» است.
ساخت فرهنگ از دانشواژهها [= اصطلاحات] پیشینهای دراز در ایرانزمین و در زبانهای پارسی و پارسیگ [= پهلوی] دارد. در سدهی کنونی نیز در زمینهی دانشواژههای فلسفی، واژهنامههای مهندی [= مهمی] فراهم شده است. در ویراست ۲ کتاب فرهنگ اصطلاحات فلسفه و علوم اجتماعی که در اینجا برای بارگیری نهاده شده است، کتابهایی که تا سال ۱۳۶۷ واگانده [= منتشر] شدهاند، دیده میشود که شمارشان به ۵۳۵ کتاب میرسد.
دکتر مهیار دیباور: دانشمندان ایرانی در پسازاسلام واژههایی نو برای بازنمودن آموزههای دانشی در هر زمینه از رایش، پزشکی، اخترشناسی و فرزانگی پدید آوردهاند. واژههای برساختۀ این دانشمندان یا از گنجینۀ واژگان زبان برگرفته میشدند یا از آمیختن واژهها با یکدیگر، یا با پسوند و پیشوند بهدست میآمدند. سه نوزند «دانشنامۀ علایی» و «رگشناسی» نوشتۀ پورسینا و «التفهیم» نوشتۀ ابوریحان بیرونی از این نگر مهندی دارند.
منوچهرِ فروزنده فرد: نگارنده سرِ آن دارد که در این نوشتارِ کوتاه به بررسیِ برخی از نادرستیهای فرهنگِ واژگانِ پارسی بپردازد. آماجِ نگارنده تنها آسیبشناسیِ فرهنگنویسی و پارسینگاریست، نه چیزِ دیگر.
شهربراز: یکی از دلیلهایی که نوواژهها جا نمیافتند آن که امروزه همه خود را «باسواد» و «صاحبنظر» میدانند و به خاطر دو ترم کلاس انگلیسی رفتن، دیگر به این نتیجه رسیدهاند که این واژههای انگلیسی ترجمهپذیر نیستند! گروهی هم کاربرد واژههای انگلیسی و بیگانه را نشانهی «سواد» میدانند و ترجیح میدهند برابرهای پارسی را به کار نبرند.
سامان حسنی: زبان پهلوی زبانی است توانمند و نسکهای چندی از این زبان با واژههای فراوان به یادگار مانده است. بسیاری از این واژهها وارد زبان پارسی شدهاند؛ ولی بسیاری دیگر به فراموشی سپرده شدهاند. با در نگر داشتن چگونگی روند دگردیسی واژهها در گذر از زبان پهلوی به زبان پارسی میتوان واژههای فراموش شده را دوباره در زبان پارسی به کار گرفت و زبان پارسی را توانمند ساخت.
دکتر محمد حیدری ملایری: «ها-» یکی از پیشوندهای کمشناختهی پارسی است که هم در بافه (متن)های کهن پارسی دیده میشود و هم در گویشهای کنونی ایران به کار میرود. ما در بازدیسی زبان پارسی به پیشوند «ها-» نیازمندیم.
دکتر محمد حیدری ملایری: وندها یکی از افزارهای فَریستِ (عمدهی) واژهشناسی در زبانهای هندواروپاییاند. این یادداشتِ کوتاه نگاهی است به کاربردهای پسوندِ «-گان» در پارسی.
استاد داریوش آشوری: سیاست فرهنگستان زبان ایران در زمینۀ بهرهگیری از مایههای زبان فارسی و حتا زبانهای ایرانی برای گسترش زبان علمی و فنی سیاستی است درست و ناگزیر، ولی اگر این سیاست مطلق و بیهیچ استثنا بخواهد اجرا شود، گرفتاریها و تنگناهای خاص خود را پیش میآورد.
کورش جنتی: بسیاری از واژگان عربی و مغولی در زبان پارسی زورواژه هستند نه وامواژه. برای نمونه هنگامی که زبان پارسی واژههای زیبای «پزشک» و «سپاس» را دارد دیگر نیازی به واژههای «طبیب» و« تشکر» نداشته است واین واژگان تنها به میانجی چیرگی سیاسی گروه پیروز به زبان پارسی زورآور شدهاند.