نگر میرزا فتح‌علی آخوندزاده دربارۀ پارسی سره

میرزا فتح‌علی آخوندزاده

میرزا فتح‌علی آخوندزاده – بنیادگذار اندیشه سنجشگرانه[=انتقادی] و پدر نمایشنامه‌نویسی و ملی‌گرایی نوین ایرانی- در نامه‌ای به شاهزاده میرزا جلال‌الدوله، نویسندۀ نامۀ خسروان که تاریخ ایران باستان را به پارسی سره نوشته‌بود، چنین نگاشته است:

«…درخصوصِ مقبولیت کتاب مستطاب شما، به غیر از توصیف و تحسین حرفی ندارم. خصوصاً این کتاب شما از این بابت شایسته است که نواب شما کلمات عربیه را ازمیانِ زبان فارسی بالکلیه برافکنده‌اید. کاش دیگران متابعت شما کردندی و زبان ما را که شیرین‌ترین زبان‌های دنیاست از اختلاط زبان کُلُفت و ناهموار عربی آزاد نمودندی. … افسوس می‌خورم که من مثل شما نمی‌توانم نوشتجات خود را به زبان فارسی بدون اختلاط الفاظ عربیه بنویسم… خانۀ تازیان خراب شود، تقصیر ندارم».

برگرفته از: آخوندزاده؛ میرزا فتح‌علی؛ الفبای جدید و مکتوبات؛ به کوشش حمید محمدزاده؛ نشر احیای تبریز؛ رویه ۱۷۴٫

 

جستارهای وابسته

  • بارگیری فرهنگ ریشه‌‌ی واژگان فارسی دکتر علی نوراییبارگیری فرهنگ ریشه‌‌ی واژگان فارسی دکتر علی نورایی شهربراز- در این جستار به شناساندن «فرهنگ ریشه‌‌ی واژگان فارسی» نوشته‌ی دکتر علی نورایی می‌پردازیم. برای نگارش این فرهنگ، نویسنده نزدیک ١٢ سال پژوهش کرده و از ١١٢ خاستگاه (کتاب و مقاله و فرهنگ) بهره برده است. در اینجا این فرهنگ را نیز می‌توانید بارگیری […]
  • نگاهی به فرهنگ واژه‌های فارسی سره‌ی فریده رازینگاهی به فرهنگ واژه‌های فارسی سره‌ی فریده رازی چاپِ نخستِ «فرهنگِ واژه‌های فارسیِ سره برای واژه‌های عربی در فارسیِ معاصر» (فریده رازی، نشرِ مرکز) در سالِ 1372 به بازار آمد و چنین می‌نماید که نزدِ سره‌نویسان جایگاهی ویژه دارد. بنده نیز به اندازه‌ی خود از این نامه بهره برده‌ام ولی نادرستی‌هایی در آن راه یافته‌است که امیدوارم بازگفتـشان برای سره‌نویسان، از رخ‌دادِ دوباره‌ی چنین […]
  • درباره‌ی پسوندِ «گان»درباره‌ی پسوندِ «گان» دکتر محمد حیدری ملایری: وندها یکی از افزارهای فَریستِ (عمده‌ی) واژه‌شناسی در زبانهای هندواروپایی‌اند. این یادداشتِ کوتاه نگاهی است به کاربردهای پسوندِ «­-گان» در پارسی.
  • سره‌گرایی دانشیک و سره‌گرایی ادبیکسره‌گرایی دانشیک و سره‌گرایی ادبیک کورش جنتی- در جهان کنونی آینده‌ی یک زبان را توانمندی آن زبان در بیانِ فرایافت‌های دانشیک خویشگانیده [مشخص] می‌کند و این مِهَند[مهم] از راه سره‌گرایی ادبیک به دست نمی‌آید. کامیابی زبان پارسی در راهی که به سوی پیشرفت و توانمندی، پیشِ روی دارد بیش از هر چیز وابسته به کاربستِ شیوه‌های واژه‌سازی دانشیک […]
  • فیلم کوتاه «روزی که فارسی داشتیم»فیلم کوتاه «روزی که فارسی داشتیم» «روزی که فارسی داشتیم» به روشنی نشان می‌دهد که چگونه فرزندان ایران‌زمین از ریشه‌های ژرف فرهنگی خویش دور مانده‌اند؛ تا آنجا که «گل‌پری جون» و «دختر بندری» جایگزین چکامه‌های شورانگیز و فرهنگمدار و زندگی‌ساز رودکی و فردوسی و خیام و حافظ و ... شده‌اند؛ می‌نمایاند که چگونه آموزش و پرورش در آشنایی کودکان با زبانِ فرهنگ و شهرآیینی نیاکانشان […]
  • بارگیری «واژه‌نامه‌ی زبان پاک» کسرویبارگیری «واژه‌نامه‌ی زبان پاک» کسروی پارسی‌انجمن: احمد کسروی تبریزی ـ تاریخ‌نگار، زبانشناس و اندیشمند ـ از سره‌نویسان بنام بود که با چیرگی بر برخی‌از زبانهای ایرانی و فرنگی و نیز با دانشی گسترده در زمینه‌ی زبانشناسی، واژه‌های بسیاری را زِ نو زنده کرد یا برساخت که بخشی از آنها اکنون در گفتار و نوشتار روزانه‌ی پارسی‌زبانان به کار […]
0

دیدگاهی بنویسید.

رایانشانی شما پخش‌ نخواهد شد.


*