گاههای خوراکِ روزانه
شهربراز: امروزه بیشتر در زبان پارسی گاههای خوراکِ روزانه را «صبحانه» و «ناهار» و «شام» میگوییم، ولی در بسیاری از شهرها و نیز گویشها نامهای دیگری هم به کار میرود. در اینجا چند نام (ناشتایی، چاشت، ناهار و شام) را برمیرسم.
شهربراز: امروزه بیشتر در زبان پارسی گاههای خوراکِ روزانه را «صبحانه» و «ناهار» و «شام» میگوییم، ولی در بسیاری از شهرها و نیز گویشها نامهای دیگری هم به کار میرود. در اینجا چند نام (ناشتایی، چاشت، ناهار و شام) را برمیرسم.
پارسیانجمن: نبیگی که در زیر میآید دربردارندهی جستارهای پژوهشی زبانشناسانهی استاد ماهیار نوابی است که به کوشش محمود طاووسی با نام «مجموعه مقالات ۱» در شمارهی پنجاهم گنجینهی دستنویسهای پهلوی و پژوهشهای ایرانی چاپ شده است.
پارسیانجمن: «گویاییِ ارستو» از پاولِ پارسی ـ فرزانه (فیلسوف) و گویاییدانِ (منطقدانِ) ایرانِ باستان و استادِ فرزانگیِ (فلسفهی) خسرو انوشیروان ساسانی ـ برای نخستینبار با گردانشِ بزرگمهرِ لقمان چاپ شد.
نبیگِ (کتابِ) «گویاییِ ارستو» دربردارندهی سه گفتار از پاولِ پارسی است که به شاه خسرو انوشیروان پیشکش شده است.
بزرگمهرِ لقمان این سه گفتارِ پاول پارسی را به پارسیِ ناب گردانده و واژهنامهای سهزبانه (پارسی ـ انگلیسی ـ پارسیگ) نیز برای این نبیگ فراهمیده است.
رضا مرزبان در این جستار ساختمان کارواژه[=فعل] در زبان پارسی را به چهار گونه بخش کرده: ساده، واداری، پیشوندی و آمیخته[=مرکب] و سپس هر یک را جداجدا بررسیده و ویژگیهای آنها را به زبانی ساده برنموده است.
داریوش آشوری: گرایش فلسفی و علمی زبان فارسی پیشینه دارد و آن کوششهایی است که ابن سینا و ابوریحان و ناصرخسرو و افضلالدین کاشانی برای واژهسازی فلسفی و علمی به فارسی کردهاند. باری، زبان فلسفی ما هنوز در راه است و نمیتوان گفت که به منزل رسیده است و کاوش در متنهای کهن به یاری ذوق و بازسنجی مدرن و کوشش برای کشف امکانات زبان فارسی، میباید آن را جاافتادهتر و پختهتر و رساتر گرداند.
پارسیانجمن: «دستور زبان فارسی» نوشتهی استاد زندهیاد دکتر پرویز ناتلخانلری است که با شیوهای ساده و نمونههای بسیار دستور زبان پارسی را بر بنیاد دانش زبانشناسی به خوانندگان میآموزاند. از این روست که از نیم سده پیش این نبیگ[=کتاب] در دبیرستانها و دانشگاهها پایهی آموزشِ دستور پارسی بوده است.
خوانندگان پارسیانجمن میتوانند دفترهای پنجم، ششم، هفتم و هشتم فرهنگ واژههای فرهنگستان و نیز دفتری که دربردارندهی واژههای سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵ است را از این نشانی بارگیرند.
پارسیانجمن: جستار تکیه کارواژه[=فعل] نوشتهی دکتر حسین سامعی شش بخش دارد که در آن به ساختمان کارواژه در پارسی و نیز دستورهای تکیه کارواژه پرداخته میشود.
داریوش آشوری: گرایش به زنده کردن و دوباره به کار گرفتن واژههای فارسی تنها یک مسالۀ ذوقی نیست بلکه به نیاز ما به داشتن زبانی زایا نیز مربوط میشود و زبان زایا میباید دستگاه زایندهاش کار کند، و برای این کار باید به مایههای خود تکیه داشته باشد و آنچه را از بیرون میگیرد از آن خود کند.
پارسیانجمن: دانش ریشهشناسی با واژه سروکار دارد و شاخهای از زبانشناسی تاریخی به شمار میآید. در جستار «ریشهشناسی و زبان فارسی» دکتر احمدرضا قائممقامی به ابزارهای ریشهشناسی میپردازد و اینکه ریشهشناس به چه چیزهایی باید ابزارمند باشد و چگونه باید آواشناسی و دگرگونیهای آوایی و همچنین دگرگونیهای معنایی و پیکرهی زبانی را در نگر آورد و همچنین توانایی شناخت وامواژهها را داشته باشد.