همزباني و بيزباني
«همزباني و بيزباني» نام كتابي به خامهی شيوا و شيرينِ شاعر همروزگار افغانستانی «محمدكاظم كاظمي» است. این کتاب نخستینبار در سال 1382 به چاپ رسید و پس از نایابی آن، در زمستان 1390 بازچاپ شد.
«همزباني و بيزباني» نام كتابي به خامهی شيوا و شيرينِ شاعر همروزگار افغانستانی «محمدكاظم كاظمي» است. این کتاب نخستینبار در سال 1382 به چاپ رسید و پس از نایابی آن، در زمستان 1390 بازچاپ شد.
شهربراز- امروزه مردم به پیروی از الگوهای غلط رفتاری و خودباختگی، به جان زبان پارسی افتادهاند و در این میانه رقابت و چشم هم چشمیای است که بیا و بین! به ویژه در «هیولاشهر» تهران منظرههای زشت و چندشآوری به چشم میخورد که دل را میآزاد.
كارگاه آموزشی زبانها و گویشهای ایرانی از سوی گروه فرهنگ و زبانهای باستانی از سوم تا چهاردهم اسفندماه 1392 برگزار میشود. این کارگاهها با دبیری علمی دكتر محمود جعفری دهقی و دكتر سالومه غلامی و با باشندگی و سخنرانی دكتر غلامحسین كریمی دوستان، دكتر محمد دبیرمقدم، دكتر آلبرتو كانترا، دكتر حسن رضایی باغ بیدی و دكتر كارلو چرتی برگزار خواهد شد.
دکتر جلال متینی- ادامهی حیات زبان فارسی در دوران حکومت مهاجمان ترک و ترکمان و … معلول بیفرهنگی آن اقوام از یکسو، و وجود زبان و فرهنگ غنی فارسی از سوی دیگر است. اگر آنان زبانی داشتند که با آن میتوانستند کارهای اداری خود را انجام دهند، بیشک کوششهای صفاریان و سامانیان و حتا فردوسی نیز به جایی نمیرسید و از زبان فارسی از سدهی پنجم هجری به بعد کمتر اثری بر جای میماند.
شهربراز- پیشنهاد من آن است که به همان قاعدهی ساده و پارسی برای جمع بستن در زبان خودمان برگردیم و تا جای ممکن از کاربرد جمعهای عربی خودداری کنیم و واژههای عربیتبار را هم تنها با همین قاعدهی زبان پارسی جمع ببندیم. مثلا: روحانی -> روحانیان و نه روحانیون. کتاب -> کتابها و نه کُتُب. رساله -> رسالهها نه رسالات یا رسائل.
گفتار و نوشتار سره باید همراه با زیبایی، استواری، شیوایی و رسایی باشد. سرهگویی و سرهنویسی هنری است همسنگ و همتراز با سرودن چکامههای زیبای پارسی. سرهگویی تنها این نیست که واژههای بیگانه را با برابرهای پارسی آن جایگزین کرد، در سرهگویی باید بهترین واژهای را از میان برابرهای پارسی برگزید که با آهنگ و سامه نوشته همخوانی داشته باشد.
شهربراز- زندهیاد دکتر چراغعلی اعظمی سنگسری، کار گردآوری این واژهنامه را در تاریخ ٢٨ آبان ١٣٣٣ آغاز کرد. وی نزدیک ١٧ سال روی این واژهنامه کار کرد و دستاورد وی واژهنامهای بود با ١٨١ صفحه در دو بخش: بخش نخست در ٩٣ صفحه شامل: ۵ صفحه پیشگفتار، ١٠ صفحه دربارهی صرف فعلها در سنگسری؛ باقی صفحههای بخش نخست و تمام بخش دوم شامل واژهها بود. در هر صفحه ۶۰ درآیه بود و در کل ١٠ هزار درآیه یا سرواژه گرد آورده شده بود.
«زبان پارسی میانه» برای نزدیک به ۱۰۰۰ سال (در زمان اشکانیان و ساسانیان) تا پیش از تازش عربها، در ایران روایی داشته است. پارسی میانه، همسانی بسیار فراوانی چه از دیدگاه واژگانی و چه از دید دستوری با پارسی امروزین دارد و با اندکی تیزنگری میتوان آن را دریافت. پارسی میانه گنجینه بسیار ارزشمندی از واژگان پارسی را در بر دارد که بسیاری از این واژگان هنوز به گونه دست نخورده در پارسی امروزین به کار میروند.
نرمافزار پرشین-تاجیک که یک نرمافزار تحت وب است، برای آسانکردن دسترسی به خط فارسی میان فارسیزبانان طراحی شده است. این نرمافزار به صورت رایگان در دسترس همگان قرار دارد و امکان میدهد که مطالب نوشته شده به خط سیریلیک را با یک کلیک به فارسی، نویسهگردانی کنید.
کورش جنّتی- زیستن در جهان امروز، نیازمند زبانی ست که با ویژگیهای این جهان نوین سازگار باشد. رویکرد سنتی به زبان، پاسخگوی نیاز زبانی ما در رویارویی با این جهان نوین نبوده و نیست. بنابراین یا باید با پایفشاری بر روشهای ترادادی و کهنه، بییندهی ناکارآمدی و مرگ آرام زبانمان، دست کم در زمینهی دانش و فناوری باشیم یا با پذیرفتن راهکارهای نوین و هتا گاه ترادادشکن، تلاش کنیم زبان پارسی را از پرهون (دایره) کوچک زیستی خود بیرون آوریم.