با بلوچی آشنا شویم

غلامرضا آذرلی: بلوچی از دید زبان و تاریخ و فرهنگ در خانواده‌ی گویش‌های ایرانی جا می‌گیرد، لیک هنوز انگشت‌شماری از واژگان کهن‌تر خود را با گذشت هزاران سال نگه داشته و کاربرد همان واگویی و هجاهای اوستایی و سانسکریت را در بر می‌گیرد و همچنان نزدیکی آشنایی با فارسی امروزی دارد.

چاپ فرهنگ دوسویه‌ی پارسی – بلوچی از سوی پارسی‌انجمن

سردبیر پارسی‌انجمن: زبان‌ها و گویش‌های ایرانی گنجینه‌‌ای ارزشمند و پشتوانه‌ای سترگ برای زبان پارسی‌اند که با بررسی آن‌ها بسیاری از ناشناخته‌های زبان‌شناختی زدوده و با واکاوی این کان‌های پرگوهر بخش‌های ناشناخته‌ای از فرهنگ ایرانشهر بازشناسی می‌شود. زین‌روست که فرهنگ کوچک پارسی ـ بلوچی، بلوچی ـ پارسی نخستین نبیگی[=کتابی] است که در بخش زبان‌های ایرانیکِ «پارسی‌انجمن» چاپ می‌شود.

بارگیری واژه‌نامه‌ی کهن زند – پهلوی

پارسی‌انجمن: پیشینه‌ی فرهنگِ اوستایی به پارسیگِ «اوئیم ایوک» به روزگار ساسانیان می‌رسد. «اوئیم» در اوستایی، همانْ «ایوک» پارسیگ[=پهلوی] و همانْ «یک» پارسی است. نامگذاری فرهنگ نیز زین‌روست که با همین درآیه‌ می‌آغازد. در ۲۷ دَرِ[= باب] این فرهنگ، برای ۱۰۰۰ واژه‌ی اوستایی ۲۲۵۰ هم‌ارزِ پارسیگ آمده است. این فرهنگ را هوشنگ‌جی جاماسپ‌جی به چاپ رسانده‌ است.

بارگیری «زبان آذربایجان و وحدت ملی ایران»

پارسی‌انجمن: ناصح ناطق در زبان آذربایجان و وحدت ملی ایران به زبان کهن آذربایجان، آذری، که پیش از ترکیْ زبان آذربایجانیان بود، پرداخته و دنباله‌ی پژوهش‌های زنده‌یادان احمد کسروی، یحیی ذکاء، عبدالعلی کارنگ و منوچهر مرتضوی را پی گرفته است. گفتنی است که همه‌ی پژوهشگران نامبرده که در زبان باستان آذربایجان پژوهیده‌اند خود آذربایجانی‌اند.

پورداوود و واژه‌سازی دانشیک پارسی

شهربراز: برای واژه‌سازی دانشیک به کارگیری زبان‌های باستانی ایرانی بایسته است. استاد ابراهیم پورداوود در پیشگفتاری بر کتاب «فرهنگ پهلوی- فارسی» دکتر بهرام فره‌وشی چنین نوشته است: «پیش از هرچیز باید به زبانی بپردازیم که پیش از پارسی نو، زبان نیاکان ما بوده و آن پارسی میانه است. پارسی نو فرزند پارسی میانه است و پارسی میانه فرزند پارسی باستان است.»

بارگیری «دستورنامه‌ی پارسیگ» نیبرگ

پارسی‌انجمن: واپسین ویراست دستورنامه‌ی پارسیگ[=پهلوی] هنریک ساموئل نیبرگ (۱۹۷۴-۱۸۸۹) ایرانشناس سوئدی در سال‌های ۱۹۶۴ و ۱۹۷۴ در دو دفتر چاپ شد. دفتر نخست برگزیده‌ی نوشته‌های پارسیگ است و دفتر دوم واژه‌نامه‌ و دستورزبان پارسیگ.

بارگیری «نامه پهلوانی» فریدون جنیدی

نامه پهلوانی (خودآموز خط و زبان پهلوی اشکانی، ساسانی) گزارش فریدون جنیدی است که برای نخستین بار در سال ۱۳۶۰ از سوی نشر بلخ، وابسته به بنیاد نیشابور، چاپ‌پخش شد. این مادَیان[=کتاب] با انگیزه آموزش زبان پهلوی به همگان نوشته شده‌ و در آغاز، دبیره‌ی پارسیگ[=پهلوی] و پس از آن دستور زبان پارسیگ آموزش داده شده‌است.

آیا پارسیگ (پهلوی) زبانی مرده است؟

شهربراز: اگر نوشته‌های پارسیگ[=پهلوی] را با حرف‌های پارسی امروزی ترانویسی کنیم، خواهیم دید که چه اندازه افسانه‌ی «مُرده بودن» این زبان بی‌پایه است. … یکی از پیامدهای پذیرفتن زنده بودن زبان پارسیگ، روی آوردن بیشتر مردم امروز به میراث ادبی این زبان و آشنا شدن با آن است. پیامد دیگر، باز شدن گنجینه‌ی این بخش از زبان برای کاربرد در واژه‌سازی در زمینه‌های دانشیک و تشنیک[=فن] است.

چاپ-پخش نخستین یادنامه‌ی ادبی به زبانِ ایرانی روشانی

پارسی‌انجمن: در تاجیکستان نخستین یادنامه‌ی ادبی به زبان روشانی، یکی از چند زبان ایرانی خاوری که بیشترِ گویشورانش در بدخشان‌اند، چاپ-پخش شد. این کتاب که «دَرگیلمادک» نام دارد، نمونه‌هایی از سروده‌های مردمی و چامه‌های چامه‌سرایان به زبان روشانی را از پایان سده‌ی ۱۹ تا امروز دربرمی‌گیرد. نویسنده‌ی این کتاب همچنین چند هجویه، داستان و زبانزد و گفت‌وگوی رواگمند در میان مردم روشان را گرد آورده است.

زبان پهلوی، ادبیات و دستور آن

زبان پهلوی، ادبیات و دستور آن نوشته‌ی ژاله آموزگار و زنده‌یاد احمد تفضلی است که زنده‌یاد ایرج وامقی این مادَیان[=کتاب] را در جستار زیر بررسیده و به نیکی شناسانده است.